مسئولیت بین المللی اقدامات داعش در عراق

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه حقوق دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز

10.22066/cilamag.2019.83783.1478

چکیده

داعش در سال 2013 حضور خود را در عراق رسماً اعلام و در سال 2017 دولت عراق آن را سرکوب کرد. در طول این مدت، داعش مرتکب اقدامات متعددی در عراق شد. مسئله این است که آیا اقدامات داعش به‌عنوان گروه شورشی شکست‌خورده، به دولت عراق منتسب می­شود؟ مطالعه نشان می­دهد اقدامات غیرحاکمیتی و جنایتکارانه داعش اصولاً به دولت عراق منتسب نمی­شود. اما استثنائاً در صورت قصور دولت عراق در سرکوب و پیگرد داعش یا اعطای عفو عمومی به اعضای آن، رفتارهای آن‌ها می‌توانست قابل انتساب به دولت عراق باشد که در این مورد نیز این رفتارها به دلیل عدم قصور دولت عراق در سرکوب و پیگرد اعضای داعش و عدم اعطای عفو عمومی به اعضای آن، قابل انتساب به دولت عراق نیست. اما اقدامات شورشیان در زمینه‌های اقتصادی، اداری و قضایی برای اداره شهرهای تحت کنترل، به شرط حاکمیتی­بودن ماهیت آن، فقدان نیروهای دولتی و وجود نیاز برای انجام چنین اقداماتی، قابل انتساب به دولت است که در مورد داعش در برخی موارد، چنین شرایط سه‌گانه‌ای وجود داشته و ممکن است رفتار آنان به دولت عراق قابل انتساب باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

International Responsibility of ISIS in Iraq

نویسنده [English]

  • Hojjat Salimi Turkamani
Assistant Professor, Department of Law, Shahid Madani University, Tabriz
چکیده [English]

ISIS officially declared its presence in Iraq since 2013 and was repressed by Iraqi government in 2017. It conducted several activities during this period. The question here is that, whether these conducts done by ISIS as a defeated insurgent group could be attributed to the Iraqi government or not? This article will show that principally ISIS’ non-sovereign and criminal conducts are not attributed to the Iraqi government. However, if exceptionally there were any fault from the government in repressing and pursuing ISIS or drawing peace pact or giving amnesty to its members, it was possible to attribute the conducts to the Iraqi government. In this respect, the misconducts of ISIS are not attributed to the Iraqi government since there were no fault on the part of the government in repressing and pursuing this group and there were no amnesty given to the members for committing international crimes. But with respect to those insurgent actions that are carried out in the economic, administrative and judicial areas for the management of controlled cities, under the following triple conditions they could be attributed to the Iraqi government provided that the nature of those behaviors is sovereign, the lack of government forces was evident and the need for such actions existed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iraq
  • ISIS
  • Insurgents
  • International Responsibility
  • Attribution

الف. فارسی

  • آذین، احمد و علی سیف‌زاده؛ «بررسی زمینه‌های اجتماعی و سیاسی ظهور داعش در خاورمیانه»، فصلنامه سیاست خارجی، دوره بیست­ونهم، شماره 4، 116 پیاپی، زمستان 1394.
  • زمانی، سید‌قاسم؛ «ماهیت حقوق داعش در حقوق بین‌الملل: دولت یا بازیگر غیردولتی؟»،فصلنامه دولت‌پژوهی، سال اول، شماره 1، بهار 1394.
  • سلیمی، صادق و ابراهیم مولایی‌جم؛ «چالش‌های دیوان بین­المللی کیفری در رابطه با اصل منع بی­کیفری؛ مطالعه موردی داعش»، فصلنامه سازمان‌های بین­المللی، سال دوم، شماره 6، تابستان 1393.
  • ضیائی بیگدلی، محمدرضا و سیدعلی حسینی؛ «مسئولیت دولت افغانستان در نتیجه اقدامات نیروهای جهادی و طالبان»، مجله پژوهش حقوق و سیاست، دوره دهم، شماره 25، پاییز و زمستان 1387.
  • ضیائی، سید‌یاسر؛ «تأملی بر وضعیت شورشیان در حقوق بشردوستانه بین­المللی»، فصلنامه آفاق امنیت، سال پنجم، شماره 17، زمستان 1391.
  • طباطبایی ‌لطفی، سید ‌احمد و زهرا ‌سادات شارق؛ «بررسی مشروعیت عملکرد ائتلاف ضد‌داعش (دولت اسلامی عراق و شام) از منظر حقوق بین­الملل در سوریه»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، دوره 46، شماره 1، بهار 1395.
  • کیوان‌حسینی، سید اصغر و طیبه محمدی‌کیا؛ «مفهوم دولت در گفتمان داعش دولت سلفی داعش: تحقق ناکام یک نظریه آلترناتیو»، فصلنامه دولت‌پژوهی، سال سوم، شماره 9، 1396.
  • لسانی، سیدحسام‌الدین و محسن یدائی امناب؛ «امکان رسیدگی به جنایات داعش در دیوان کیفری بین­المللی از دیدگاه حقوق بین­الملل»، فصلنامه سیاست خارجی، سال بیست­ونهم، شماره 4، 1394.
  • محمدیان، علی و قاسم ترابی؛ «بسترها و عوامل مؤثر در شکل‌گیری گروهک تروریستی داعش»، مجله سیاست دفاعی، سال بیست­وچهارم، شماره 93، زمستان 1394.
  • محمودی، سید‌هادی؛ «داعش و مسئله تشکیل دولت مطابق با نظم وستفالیایی»، فصلنامه تحقیقات حقوقی، شماره 75، بهار 1395.
  • میرعباسی، سید‌باقر و امیرفامیل زوار جلالی؛ «مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها ناشی از مدارا و مماشات با گروه‌های دهشت‌افکن؛ با تأکید بر قضیه افغانستان»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، دوره 64، شماره 2، تابستان 1395.

ب. انگلیسی

- Book

  • Dowsald-Beck, Louise, Azizur Rahman Chowdhury and Jahid Hossain Bhuiyan (Eds.), Status of Rebels in Non-International Armed Conflict International Humanitarian Law, India, LexisNexis: Butterworths, 2009.

 

- Articles

  • Aspremont, Jean D., “Rebellion and State Responsibility: Wrongdoing by Democratically Elected Insurgents”, International and Comparative Law Quarterly, No. 58, 2009.
  • Clapham, Andrew, “Human Rights Obligations of Non-State Actors in Conflict Situations”, International Review of Red Cross, vol. 88, No. 863, September 2006.
  • Danckwardt, Petter, “Conceptualizing ISIS in International Legal Terms –Implications, Crises and Failure of Westphalian Notions of Authority”, Faculty pf Law, Stockholm University, Thesis in International Law, 30 HE credits, 2016.
  • Dumberry, Patrick, “New State Responsibility for Internationally Wrongful Acts by an Insurrectional Movement”. The European Journal of International Law, vol. 17, No. 3, 2006.
  • Eatwell, Tatyana, “State Responsibility, ‘Successful’ Insurrectional Movements and Governments of National Reconciliation”, ILA British Branch Spring Conference 2016: Non-State Actors and International Obligations, 2016.
  • Heffes, Ezequiel and Brian E. Frenkel, “The International Responsibility of Non-State Armed Groups: in Search of the Applicable Rules: Goettingen Journal of International Law, vol. 8, No.1, 2017.
  • Lisner, Matthew, “Failed States and the Effects of Instability”, Thesis at the State University of New Jersey, May 2016.
  • Nasu, Hitoshi, “Status of Rebels in Non-International Armed Conflict”, The Australian National University, ANU College of Law Research Paper, Nos. 10-71, 2009.
  • Nuruzzaman, Mohammed, “‘Failed and Fragile States’ in International Relations: Revisiting Issues and Rethinking Options”, Paper Prepared for Presentation at the International Relations Workshop on “Failed and Fragile States: Conceptual, Research, and Policy Challenges” at the Canadian Political Science Association (CPSA) annual conference at the University of British Columbia, June 4-6, 2008.
  • Santarelli, Nicolas Carrillo, “Non-State Actors’ Human Rights Obligations and Responsibility under International Law”, Revista Electrónica De Estudios Internacionales, 2008.
  • Van der Vyver, Johan D., “The ISIS Crisis and the Development of International Humanitarian Law”, Emory International Law Review, vol. 30, 2016.

 

- Documents

  • Alami, Mona, “ISIS’s Governance Crisis (Part I): Economic Governance”, December 19, 2014.By, http://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/ isis-s-governance-crisis-part-i-economic-governance.
  • Alami, Mona, “ISIS’s Governance Crisis (Part II): Social Services”, December 24, 2014. http://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/ isis-s-governance-crisis-part-ii-social-services.
  • Amnesty International, Punished for Daesh’s Crimes’ displaced Iraqis Abused by Militias and Government Forces, 2016.
  • Geneva International Centre for Justice, Militias in Iraq: the Hidden Face of Terrorism, September 2016.
  • Human Rights Council, Human Rights Situations that Require the Council’s Attention. “They Came to Destroy”: ISIS Crimes against the Yazidis, Thirty-second session Agenda Item 4, A/HRC/32/CRP.2, 2016.
  • Human Rights Council, Promotion and Protection of all Human Rights, Civil, Political, Economic, Social and Cultural Rights, including the Right to Development, Gross Violations of International Human Rights and Humanitarian Law in Iraq, Thirty-first session, A/HRC/31/NGO/X, Agenda item 3, 2016.
  • United Nations Assistance Mission for Iraq (UNAMI), Report on the Protection of Civilians in the Context of the Ninewa Operations and the Retaking of Mosul City, 17 October, 2016, 10 July 2017.
  • United Nations Legislative Series, Materials on the Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts, ST/LEG/SER B/25, 2012.