مرکز امور حقوقی بین المللی ریاست جمهوری- مدیریت علمی و پژوهشی مجله حقوقی بین المللی 2251-614X 43 شماره 82(تابستان) 2026 08 23 جنگ رمضان و مسائل حقوق بین‌الملل توسل به زور 193 196 741086 FA سیامک کریمی استادیار دانشکدة حقوق دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article <span lang="FA">موضوع بحث، بررسی مشروعیت عملیات ایالات متحدة آمریکا برای نجات دو خلبان خود در جریان جنگ چهل روزه علیه ایران است. در میانة این جنگ، اخباری منتشر شد مبنی بر اینکه پدافند هوایی ایران موفق شد یک جنگندة آمریکایی را از نوع </span><span dir="LTR">F-15</span><span lang="FA"> که دو خلبان آمریکایی در آن حضور داشتند سرنگون کند. دو یا سه روز بعد، رسانه‌ها گزارش دادند که آمریکا طی عملیاتی در دو روز متفاوت، هر دو خلبان را نجات داد. با این حال، روایت­های دیگری نیز دربارة این عملیات مطرح شد؛ ازجمله اینکه هدف اصلی ایالات متحده از اجرای این عملیات، صرفاً نجات خلبانان نبود، بلکه انجام اقدامی فریبکارانه برای شناسایی محل نگهداری مواد اورانیوم غنی‌شده در برخی مناطق ایران بود.</span><br><span lang="FA">تاکنون نه ایالات متحده و نه ایران، هیچ­یک ادله‌ای در تأیید ادعاهای خود ارائه نکرده‌اند، که با توجه به شرایط و مقتضیات زمان جنگ، تا حد زیادی قابل انتظار به نظر می‌رسد. با این حال، برای پیشبرد بحث در چارچوبی علمی و تحلیلی، فرض می­شود که ایالات متحده در جریان این عملیات، موفق به نجات دو خلبان خود شده است. اکنون باید دید که این عملیات از منظر حقوق بین‌الملل، مشروع است یا خیر. پاسخ به این پرسش مستلزم بررسی مفهوم «نجات یا تخلیة اتباع»<span dir="LTR">^[1]</span> در حقوق بین‌الملل است.</span><br><br clear="all"> https://www.cilamag.ir/article_741086_7cfccc1a7346ad7ebbb2e846830070d7.pdf