مرکز امور حقوقی بین المللی ریاست جمهوری- مدیریت علمی و پژوهشی مجله حقوقی بین المللی 2251-614X 43 شماره 82(تابستان) 2026 08 23 جنگ رمضان و مسائل حقوق بین‌الملل بشردوستانه 197 201 741088 FA رضا موسی زاده استاد دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، تهران، ایران 0009-0006-0756-0600 Journal Article <span lang="AR-SA">در دهه‌های اخیر، ماهیت مخاصمات مسلحانه با ورود فناوری‌های نوین، به‌ویژه هوش مصنوعی، دستخوش تحولات بنیادین شده است. در چنین شرایطی، نخستین و مهم‌ترین قربانی، قواعد و هنجارهای حقوق بشردوستانه است. برای تحلیل حقوقی هر مخاصمه‌ای، تفکیک میان دو حوزة مفهومی در حقوق بین‌الملل ضروری است: نخست، «حق بر جنگ»<span dir="LTR">^[1]</span> که به مشروعیت توسل به زور می‌پردازد و دوم، «حق در جنگ»<span dir="LTR">^[2]</span> که قواعد حاکم بر رفتار طرفین در حین مخاصمه را تنظیم می‌کند. سخنرانی حاضر با رویکردی تحلیلی، به ارزیابی تأثیرات به‌کارگیری هوش مصنوعی بر هر دو حوزه، با تمرکز بر مخاصمات اخیر و مطالعة موردی فاجعة مدرسة میناب می‌پردازد.</span><br><br><br clear="all"><br><br><strong style="mso-bidi-font-weight: normal;">[1]</strong><strong><span dir="RTL" lang="AR-SA"> .</span></strong>Jus ad Bellum<br><br><br><strong style="mso-bidi-font-weight: normal;">[2]</strong><strong><span dir="RTL" lang="FA">.</span></strong> Jus in Bello https://www.cilamag.ir/article_741088_8b1dd029b253ce48a0931bc73d6c2ad7.pdf