1
کارشناس ارشد حقوق بینالملل و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم انتظامی ناجا
2
استاد حقوق بینالملل، بخش دولتی و مدرسه خدمات خارجی ادموند ای . ولش، دانشگاه جورج تاون، مدیر مؤسسه سیاست و حقوق بینالملل، دانشگاه جورج تاون، دکترای دانشگاه ویرجینیا (امور خارجی سال 1977)، فوق لیسانس دانشگاه دولتی فلوریدا (دولتی سال 1973)
تروریسم هستهای تهدیدی جدی برای امنیت ملی بهشمار میآید، حقیقتی که بهطور محسوس در 11 سپتامبر سال 2001 با حملات القاعده به مرکز تجارت جهانی و پنتاگون اثبات گردید. این حملات آسیبپذیری جوامع غربی را در برابر تهدیدات خارجی تروریستی آشکار ساخت و این احتمال واقعی را که ممکن است گروههای تروریستی از سلاحهای هستهای علیه شهرهای ایالات متحده یا اروپا استفاده کنند، مورد تأکید قرار داد.
این مقاله، ماهیت این تهدید و راهکارهای ممکن مقابله با آن را از طریق یک سند جدید چندجانبه یعنی کنوانسیون بینالمللی راجعبه سرکوب اقدامات تروریسم هستهای 2005 تجزیه و تحلیل مینماید. این کنوانسیون بستری قانونی برای همکاری بینالمللی جهت جلوگیری از دستیابی تروریستها به سلاحهای هستهای فراهم میسازد. این معاهده، به تملک، استفاده یا تهدید به استفاده از تجهیزات رادیواکتیو توسط عوامل غیردولتی، همدستان و سازماندهندگان آنها درصورتیکه درصدد ایجاد صدمات جانی، آسیب جدی بدنی یا خسارات زیست محیطی یا خسارات مالی باشند، جنبه کیفری میدهد. این معاهده همچنین تبادل اطلاعات افزونتر و همکاری بین دولتها در پیگرد مظنونین به اقدامات تروریستی را تشویق مینماید. اما تأثیر این سند به میزان ارزش نهادن، رعایت و اجرای مقررات آن از سوی کشورهای عضو بستگی دارد. از این منظر، ارتقاء امنیت مواد شکافتپذیر ذخیره شده در تأسیسات هستهای اهمیت بسیاری دارد. اگر دولتها وظایفشان به موجب این کنوانسیون را انجام دهند، این کنوانسیون کارکرد مناسبی داشته و اهدافش تحقق مییابند و هر اندازه که دولتها در اجرای تعهداتشان کوتاهی کنند، حمایتهای خاص در برابر تروریسم هستهای در این کنوانسیون کم رنگ خواهد شد و خطر تروریسم هستهای افزایش خواهد یافت.
عنوان مقالهEnglish
Countering Nuclear Terrorism: A Conventional Response