مجله حقوقی بین المللی

مجله حقوقی بین المللی

هم‌سنجی منطقۀ ماهی‌گیری درکنوانسیون آکتائو و منطقۀ انحصاری اقتصادی در کنوانسیون حقوق دریا

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
غلامعلی قاسمی 1
مهدی کیخسروی 2
1 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه قم
2 دکتری حقوق بین الملل دانشکده حقوق دانشگاه قم
10.22066/cilamag.2022.246861
چکیده
کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر موسوم به کنوانسیون آکتائو، ماحصل پنجمین اجلاس سران دولت­های حاشیۀ دریای خزر در  2018 در شهر آکتائو قزاقستان است. هرچند کنوانسیون آکتائو کوشیده است تا با ایجاد مناطق دریایی مختلف ازجمله منطقۀ ماهی‌گیری در راستای تضمین امنیت و ثَبات در منطقۀ دریای خزر گام بردارد، اجرایی­ شدن این مهم مستلزم تعیین و تدقیق مقررات حاکم بر منطقۀ ماهی‌گیری در پرتو مقررات حقوق بین ­الملل به‌ویژه کنوانسیون حقوق دریا است. مطالعۀ حاضر در صدد پاسخگویی به این سؤال است که حقوق و تعهدات حاکم بر منطقۀ ماهی‌گیری در کنوانسیون آکتائو در مقایسه با حقوق و تعهدات حاکم بر منطقۀ انحصاری اقتصادی در کنوانسیون حقوق دریا چگونه است؟ فرض مقاله این است که بخش قابل ­توجهی از مقررات حاکم بر منطقۀ ماهی‌گیری در کنوانسیون آکتائو با الهام از مقررات حاکم بر منطقۀ انحصاری اقتصادی در کنوانسیون حقوق دریا تدوین شده است. با وجود این، برخی از مقررات حاکم بر منطقۀ ماهی‌گیری مختص کنوانسیون آکتائو بوده، نظیری ندارد. نتایج این نوشتار نشان می­دهد که کنوانسیون آکتائو در مقایسه با کنوانسیون حقوق دریا، سه رویکرد فعالانه، میانه و منفعلانه را اتخاذ کرده است. در رویکرد اول، کنوانسیون آکتائو افق­های جدیدی را در زمینۀ مقررات حاکم بر منطقۀ ماهی‌گیری گشوده و بالمآل پاسداشت از حاکمیت دولت­های این دریا را سرلوحۀ کاری خود قرار داده است. در رویکرد دوم، کنوانسیون آکتائو همگام با کنوانسیون حقوق دریا حرکت کرده و در رویکرد نهایی، کنوانسیون آکتائو برخلاف کنوانسیون حقوق دریا از موضع سکوت با موضوع­های حقوقی مواجه شده است.
کلیدواژه‌ها
منطقۀ ماهی‌گیری
کنوانسیون آکتائو
منطقۀ انحصاری اقتصادی
کنوانسیون حقوق دریا
حقوق و تعهدات دولت‌ها

عنوان مقاله English

Comparison of the Fishery Zone in the Aktau Convention and the Exclusive Economic Zone in the Convention on the Law of the Sea

نویسندگان English

Gholamali Ghasemi 1
Mahdi Keykhosravi 2
1 assistant Professor, Faculty of Law, University of Qom
2 Ph.D. in International Law, Faculty of Law, University of Qom
چکیده English

The Convention on the Legal Status of the Caspian Sea, known as the "Aktau Convention" has been the result of the fifth summit of the Caspian Sea littoral States in 2018 in the city of Aktau, Kazakhstan. Although this Convention has divided the Caspian Sea into different maritime zones, including the Fishery Zone, to ensure security and stability in the Caspian Sea region, nevertheless, the implementation of this important matter requires the determination and clarification of the provisions governing the Fishery Zone in light of the rules and regulations of international law, in particular the Convention on the Law of the Sea (UNCLOS). The present study using descriptive-analytical method focuses on answering the question of how the rights and obligations governing the Fishery Zone in the Aktau Convention is compared to the rights and obligations governing the Exclusive Economic Zone in the UNCLOS . The assumption is that a significant part of the rules of the Fishery Zone in the "Aktau Convention" is inspired by the rules of the Exclusive Economic Zone in the UNCLOS. However, some of the regulations in the Fishery Zone are specific to the Aktau Convention, hence unique. This paper concludes that in comparison with the UNCLOS, the Aktau Convention has taken three active, moderate, and passive approaches with regard to the Fishery Zone. In the first approach, the Aktau Convention opens new horizons in the field of ​​provisions governing the Fishery Zone and, as a result, protection of the sovereignty of the Caspian Coastal States has set its own pattern. In the second approach, the Aktau Convention has moved aligned with the UNCLOS, and in the final approach, the Aktau Convention, unlike the UNCLOS, has remained silent on some specific legal issues.

کلیدواژه‌ها English

Fishery Zone
The Aktau Convention
Convention on the Law of the Sea
Legal Status of Fishery Zone
Rights and Obligations of States

  • الف. فارسی

    ـ کتاب

    • چرچیل. رابین و آلن لو؛ حقوق بین­­الملل ­دریا، بهمن آقایی، گنج ­دانش، 1393.
    • ضیایی، سیدیاسر؛ صلاحیت دولت در حقوق ­بین­الملل، شهر دانش، 1396.
    • ضیایی ­بیگدلی، محمدرضا؛ حقوق بین­الملل­ عمومی، گنج دانش، 1391.
    • شریفیان و دیگران، تعیین زی فن گونه­های آبزیان اقتصادی و مستعد تکثیر و پرورش در کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، 1394.
    • موسی­زاده، رضا؛ بایسته­های حقوق بین­الملل عمومی، میزان، 1385.

     

    ـ مقاله

    • باوند، داوود؛ «نگرشی بر رژیم حقوقی دریای­ خزر: نویدها و زنهارها»، فصلنامۀ خاورمیانه، دورۀ 1، شمارۀ 2، 1372.
    • حکاک­زاده، محمد­رضا و بزرگ دعاگو؛ آرزو«بررسی چالش­ها و راهکارهای تعیین رژیم حقوقی دریای خزر»، فصلنامۀ راهبرد، دورۀ 25، شمارۀ 78، 1395.
    • طیبی، سبحان و علی یار ارشدی؛ «بررسی رژیم حقوقی دریای خزر با تأکید بر مواضع حقوقی دول ساحلی»، مجلۀ حقوقی عدالت آرا، دورۀ 3، شمارۀ 7 و6،
    • کامران، حسن، امیرمحمد حسن نامی،فرهاد جعفری و علی محمدپور؛ «رژیم حقوقی و تحدید حدود دریای خزر»، نشریۀ علمی‌ـ پژوهشی انجمن جغرافیای ایران، دورۀ 6، شمارة20 و 21، 1388.
    • ممتاز، جمشید و سعید میرزایی ­ینگجه؛ «رژیم حقوقی دریای خزر: دیدگاه­های ایران»، فصلنامۀ مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز؛ دورۀ 5، شمارۀ 35، 1380.

     

    ـ پایان­نامه­

    • آسوده، محمود؛ منطقۀ انحصاری اقتصادی در حقوق دریا، پایان­نامۀ کارشناسی ارشد، دانشکدۀ علوم اقتصادی، دانشگاه علامه طباطبایی، 1374.

     

    ـ همایش­

    • صیرفی، ساسان؛ نشست ­کارشناسی«دریای خزر، تحدید حدود مناطق دریایی، ژئوپلتیک»، تهران، دانشگاه تهران،

     

    ب. انگلیسی

    - Books

    • Bárbara, Kwiatkowska, The 200 [Two Hundred] Mile Exclusive Economic Zone in the New Law of the Sea, Martinus Nijhoff Publishers, 1989.
    • Birnie, Patricia W. Legal Measures for the Conservation of Marine Mammals, IUCN Publishers, 1982.
    • Boczek, Boleslaw Adam, International Law: A Dictionary, Scarecrow Press, 2005.
    • Churchill, Robin Rolf. Lowe, Alan Vaughan. The Law of the Sea, University Press. 1983.
    • Dux, T., Specially Protected Marine Areas in the Exclusive Economic Zone (EEZ): The Regime for the Protection of Specific Areas of the EEZ for Environmental Reasons Under International Law, LIT Verlag Münster, 2011.
    • Extavour, Winston Conrad, The Exclusive Economic Zone: A Study of the Evolution and Progressive Development of the International Law of the Sea, Brill publishers. 1979.
    • Gill, Terry D. Fleck, Dieter. The Handbook of the International Law of Military Operations, Oxford University Press. 2011.
    • Krasnova, Irina. Russian Federation, Oxford, Oxford University Press, 2020.
    • Mamedov, Rustam F. International-Legal Status of the Caspian Sea in Its Historical Development, Turkish Yearbook, 2000
    • Molenaar, Erik J., New Maritime Zones and the Law of the Sea, koninklijke brill nv, 2015.
    • Satya N, Rosenne. Shabtai, Nordquist. Myron H, United Nations Convention on the Law of the Sea, 1982: A Commentary, Martinus Nijhoff Publishers, 1985.
    • Oude Elferink, Alex G., Stability and Change in the Law of the Sea, The Role of the LOS Convention, Brill Publishers, 2005.
    • Quince, Charles, The Exclusive Economic Zone, Vernon Press. 2019.
    • Schwabach, A, John Cockfield, A., International Law and Institutions, EOLSS Publishers, 2009.
    • Symmons, Clive Ralph, The Maritime Zones of Islands in International Law, Brill publishers, 1979.
    • Vrancken, P. H. G., South Africa and the Law of the Sea, Martinus Nijhoff Publishers, 2011.
    • Wallace, R, International Law, Sweet & Maxwell. 2011.
    • Wang, James C. F. Handbook on Ocean Politics & Law, Greenwood Publishing Group, 1992.

                 

    - Articles

    • Hatamzade, E., “The Legal Status of the Caspian Sea Common Waters, Divided Bottom”, Caspian Affairs Magazine, Vol. 2, 2019.
    • Shafiyev, F, “The Legal Regime of the Caspian Sea: Views of the Littoral States”, Prism, Vol. 6, 2001.

     

    - Thesis

    • Ramazanova, Emilia, The Caspian Sea: Legal Challenges of Delimitation between Littoral States, Thesis for Masters of Laws in Law of the Sea, Faculty of Law, University of Tromsø, 2012.

     

    - Instruments

    • Agreement on the conservation and sustainable use of aquatic biological resources of the Caspian Sea, 2014.
    • Convention on the Legal Status of the Caspian Sea, 2018.
    • Framework Convention for the Protection of the Marine Environment of the Caspian Sea, 2003.
    • Treaty of Commerce and Navigation, 1940.
    • Treaty of Friendship, 1921

     

    - Websites

     

  • تاریخ دریافت 25 اردیبهشت 1400
  • تاریخ بازنگری 19 مهر 1400
  • تاریخ پذیرش 03 آبان 1400