تهدیدها و تعهدات زیست‌محیطی دولت ترکیه در اجرای پروژه گاپ نسبت به آثار سوء زیست‌محیطی در ایران (ریزگردها)

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب

2 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه قم

10.22066/cilamag.2019.79111.1434

چکیده

هدف اصلی گاپ این است که با افزایش میزان درآمد و استانداردهای زندگی، تفاوت­های توسعه منطقه‌ای را از بین ببرد و با کمک افزایش ظرفیت تولید و اشتغال بخش روستایی، به اهداف توسعه ملّی، ثبات اجتماعی و رشد اقتصادی کمک کند. فعالیت­های فعلی گاپ شامل بخش­هایی نظیر کشاورزی و آبیاری، تولید برق آبی، زیرساخت­های شهری و روستایی، جنگل‌داری، آموزش و پرورش و بهداشت است. با این حال، پیامدهای زیست‌محیطی گاپ در سطح داخلی و بین‌المللی بحث­انگیز است.
هدف از تدوین این مقاله، بررسی تهدیدها و تعهدات زیست‌محیطی دولت ترکیه در اجرای پروژه گاپ است. مقاله حاضر به بررسی مفاد کنوانسیون­ها و اسناد بین‌المللی در این رابطه پرداخته و به این نتیجه­ رسیده است که طیف گسترده­ای از تعهدات زیست‌محیطی که در اسناد بین­المللی متفاوت لحاظ شده است در حوزه سدسازی نیز حاکم است که ترکیه باید این تعهدات را اعمال کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Environmental Threats and Obligations of the Government of Turkey in Implementing the GAP Project in Relation to Environmental Impacts in Iran (Dust Storms)

نویسندگان [English]

  • Narges Akbari 1
  • Ali Mashhadi 2
1 PhD of International Law, Islamic Azad University, South Tehran Branch
2 Associate Professor, Qom University, Faculty of Law
چکیده [English]

GAP’s basic aim is to eliminate regional development disparities by raising incomes and living standards and to contribute to the national development targets of social stability and economic growth by enhancing the productive and employment generating capacity of the rural sector. Current activities under GAP include sectors like agriculture and irrigation, hydroelectric power production, urban and rural infrastructure, forestry, education and health. However, environmental implications of the GAP are rather controversial both domestically and internationally.
The purpose of this article is to examine the threats and commitments of the Government of Turkey in implementing the GAP project. The present paper, through descriptive and analytical method, examines the provisions of international conventions and documents in this regard. Finally, it has been concluded that a wide range of environmental obligations that are included in various international instruments also prevail in the area of damming, which Turkey should discharge.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Turkey
  • obligations
  • environment
  • damming
  • Gap

الف. فارسی

ـ کتاب

  • اسپیدینگ، د.ج؛آلودگی هوا، ترجمه: منصور کیان­پور راد، مرکز نشر دانشگاهی، 1371.
  • الکساندر کیس، پیتر سند اچ، وینفراید لانگ؛ حقوق محیط‌زیست، ترجمه: محمدحسن حبیبی، جلد اول، چاپ دوم، دانشگاه تهران، 1384.
  • بوتکین، دانیل؛ شناخت محیط‌زیست، ترجمه: عبدالحسن وهاب‌زاده، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 1382.
  • ذوالفقاری، حسن؛ مبانی محیط‌زیست، چاپ دوم، دانشگاه رازی، کرمانشاه، 1391.
  • طلایی، فرهاد؛ حقوق بین­الملل کاربردی، مجد، 1381.
  • عباسی، بیژن؛ حقوق بشر و آزادی­های بنیادین، چاپ دوم، دادگستر، 1390.
  • لووت و لوان اسمیت و سرفردریک جان گلدسمید؛ آرای هیئت داوری 19 اوت 1872 و 10 آوریل 1905، متن آرای مندرج در سنت جان،پارس شرقی: روایتی از سفرهای کمیسیون مرزی پارس، جلد اول،لندن، 1876.
  • مجنونیان، هنریک؛ راهبردهای معاهدات جهانی حفاظت از طبیعت و منابع زنده، سازمان حفاظت از محیط‌زیست، جلد دوم، 1377.
  • موسوی، سید‌فضل‌الله؛ حقوق رودخانه­های بین­المللی، دادگستر، 1389.
  • مولایی، آیت؛ مبانی و اصول توسعه پایدار زیست‌محیطی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مجموعه حقوق محیط‌زیست، نظریه­ها و رویه­ها، دفتر حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت از محیط‌زیست، 1388.
  • میرزایی یگنجه، سعید؛ تحول مفهوم حاکمیت در سازمان ملل متحد، مؤسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، 1373.

 

ـ مقاله

  • پور‌علی، ملیحه؛ «بررسی علل و منشأ ایجاد گردوغبار در استان خوزستان»، مجله رشد آموزش جغرافیا، شماره 3، پیاپی 94، بهار 1390.
  • حق­شناس، نیلوفر و اصغر جعفری ولدانی؛ «طرح تغییر مسیر اروند‌رود و حقوق بین­الملل»، مجله حقوقی، نشریه دفتر خدمات حقوقی بین­المللی، شماره 12، بهار و تابستان 1369.

 

  • شیرازیان، شیرین و عطیه خطیبی؛ «حقوق بهره‌برداری غیرکشتی‌رانی از آبراه‌های بین‌المللی با نگاهی به توسعه پایدار»، پایداری، توسعه و محیط‌زیست، دوره دوم، شماره 4، پیاپی 8، زمستان1394.
  • عوامی، اکرم؛ «سدها و توسعه: چارچوب جدید برای تصمیم‌گیری»، فصلنامه مطالعات راهبردی، دوره 6، شماره 20، پاییز 1395.
  • محمدی، عباس؛ «نگاهی به طرح عظیم GAP در ترکیه و آثار آن بر حوضه دجله و فرات»، ماهنامه آب‌ـ جهان سبز، شماره­های 4و 5، بهمن و اسفند 1394.
  • مولایی، یوسف؛ «نسل سوم حقوق بشر و حق به محیط‌زیست سالم»، فصلنامه حقوق، مجله حقوق­وعلوم­سیاسی دانشگاه تهران، دوره 37، شماره 4، زمستان 1386.
  • موسوی، سیدفضل‌الله، سیدحسن حسینی و سیدحسین موسوی­فر؛ «اصول حقوق بین­الملل محیط‌زیست در پرتو آرای مراجع حقوقی بین­المللی»،فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، دوره 17، شماره 48، پاییز 1394.

 

ب. انگلیسی

- Books

  • Boyle, Alan E. & Anderson M. R., Human Rights Approaches to Environmental Protection, Clarendon, Oxford, 1996.
  • Fitzmaurice, M., Omg, D. M. Merkouris P., Research Handbook on International Environmental Law, Edward Elgar Publishing, USA, 2010.
  • Ksentini, Fatma Zohra, Progress Reports Human Rights and the Environment, UN Doc. E/CN 4/Sub.2/1992/7. 1992.
  • McCaffrey, Stephen C., The Law of International Watercourses, Oxford University Press Inc, 2nd ed., 2007.
  • Mcintyre, Owen, Environmental Protection of International Watercourses under International Law,AshgateBurlington, USA, 2007.
  • Sands & Peel, Jacqueline, Principles of International Environmental Law, Cambridge University Press, 2018.

 

- Articles

  • J. Austin, “Canadian – United States Practice and Theory Respecting the International Law of International Rivers: A Study of the History and the Influence of the Harmon Doctrine”, Canadian Bar Review, vol. 31, 1959.
  • Gormely, W. Paul, “The Right to a Safe and Decent Environment”, The Indiana Journal of International Law, vol. 28,1988.

 

  • Kirschner, Adele, J. & Tiroch Katrin, “The Waters of Euphrates and Tigris: An International Law Perspective”, Max Planck Yearbook of United Nation Law, vol. 16, 2012.
  • McCaffrey, Stephen C., “The Harmon Doctrine One Hundred Years Later: Buried, Not Praised”, Nat. Resources J., vol. 36, 1996.
  • Salman M. A. Salaman, “Entry into Force of the UN Watercourses Convention: Why Should It Matter?”, International Journal of Water Resources Development, vol. 31, 2015.
  • Soboka Bulto, Takele, “Between Ambivalence and Necessity Occlusions on the Path towards a Basin Wide Treaty in the Nile Basin” ,Colorado Journal of International Environmental Law and Policy, vol. 20, 2009.
  • Vannote, R. L., Minshall, G. W., Cummins, K. W., Sede, J. R. & Cushin, C. E, “The River Continuum Concept,” Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Science, vol. 37, 1980.

 

- Documents

  • Montevideo Convention on the Rights and Duties of States, 1933.
  • Giorgetta Sueli, The Right to a Healthy Environment/UN/Doc.A/Con NF.157/23, 12 July 1993.
  • Helsinki Rules on the Uses of the Waters of International Rivers, 1966.
  • Vienna Convention on the Law of Treaties, 1969.
  • Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage, 1972.
  • African Charter of Human and Peoples’ Rights, 21 I.L.M 59, 1981.
  • Convention C169 - Indigenous and Tribal Peoples Convention, 1989.
  • Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage, 1972.
  • Convention Establishing a Permanent Inter-State Drought Control Committee for the Sahel, 12 September 1973.
  • Convention on Long-range Transboundray Air Pollution, 1979.
  • United Nations Convention on the Law of the Sea, 1982.
  • Vienna Convention for the Protection of the Ozone Layer, 1985.
  • American Convention on Human Rights, 1988.
  • Convention on Early Notification of a Nuclear Accident, 1989.
  • C169 - Indigenous and Tribal Peoples Convention, 1989.
  • United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC), 1992.
  • Convention on Biological Diversity (CBD) 1992.
  • Convention for the Protection of Marine Environment of the North-East Atlantic, 1992.

 

  • Convention on the Protection and Use of  Transboundary Watercourses and International Lakes, Helsinki, 1992.
  • UN Convention to Combat Desertification, 1994.
  • Convention on the Law of the Non-Navigational Use of International Watercourses, 1997.
  • The Aarhus Convention, 1998.
  • Cartagana Protocol on Biosafety to the Convention on Biological Diversity, 2000, Montreal.
  • Draft Articles on Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts with Commentaries, 2001.

 

- Online Articles

  • Colchester, Marcus, “Dams, Indigenous Peoples and Ethnic Minorities”, Indigenous Affairs, 1999, Available at:

http://www.forestpeoples.org/sites/fpp/files/publication/2010/08/damsipsethnicminoritiesnov00eng.pdf

  • Divan, Shyam, “International Environmental Law”. 2002, Available at:

httm://www.nls.ac.in/CEERA/ceerafeb04/html/documents/internationalenvtlawshyamidiwan.htm.

  • Hepburn, Jarrod and Ahmad, Imran, “The principal of common but differentiated responsibilities”, CISDL. 2005. Available at: http://www.CISDL1.ORG/PDF.
  • Helfman, G. S., Collette, B. B. & Facey, D. E, “The Diversity of Fishes”. Blackwell Science, Massachusetts, 1997, Available at: http://www.sisal.unam.mx.pdf.
    • Ilias, Plakokefalos, “Prevention Obligations in International Environmental Law”, Amsterdam Center for International Law. 2013. Available at: http://ssrn.com/abstract=2290211.
    • Matsui, Yashiro, “Some Aspect of the Principle of Common But Differentiated Responsibility”, International Environmental Agreements: Politics, Law and Economic. vol 2., No. 12. Japan: Nagoya University. 2002. Available at: https://link.springer.com/article/10.1023/A:1020985925489.
    • Ward, J. V. & Stanford, J. A, “Ecological Connectivity in Alluvial River Ecosystems and Its Disruption by Flow Regulation”, Regulated Rivers: Research & Management, 1995, 11(1), Available at:

http://www.d.umn.edu/~thrabik/Ward%20Stanford%20RegulatedRivers%201995.pdf.

 

- Cases

  • Caire Claim (France v. Mexico), 1929, 5 RIAA.
  • Lake Lanouxs Arbitation (France v. Spain), 1957, Available at: http://www2. ecolex.org/server2.php/libcat/docs/COU/Full/En/COU-143747E.pdf.
  • Corfu Channel Case, (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland v. Albania), 1949.
  • Request for an Examination of the Situation with Paragraph 63 of the Court’s Judgment of 20 December 1974 in the Nuclear Tests (New Zealand v. France), Application of 9 May, 1973. Available at:

httm://www.icjcijorg/docket/index.php?pl=3&p2=3&code=nzf&case=97&k=cd.p.4.

  • The Nuclear Tests (New Zealand v. France) Case, 1995.
  • ICJ Reports of Judments, Advisory Opinions and Orders, 1996, vol. 1.
  • ICJ, Gabcikovo-Nagymaros case, (Hungary v. Slovakia), General List No. 92, 25 September 1997.
  • ICJ, Pulp Mills on the River Uruguay, (Argentina v. Uruguay). 10 April 2010.

 

- Others

  • Universal Declaration of Human Rights, 1948. Available at: http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Documents/UDHR_Translations/eng.pdf.
  • Draft Declaration on the Right to International Solidarity, Available at:

http://www.ohchr.org/Documents/Issues/Solidarity/DraftDeclarationRightInternationalSolidarity.pdf.

  • Declaration of the United Nations Conference on the Human Environment (Stockholm Declaration, 1972), Available at:

http://www.un-documents.net/aconf48-14r1.pdf.

  • Rio Declaration on Environment and Development, 1992. Available at:

http://www.unesco.org/education/pdf/RIO_E.pdf.

  • Compendium of Judicial Decisions on Matters Related to Environment. 1998.
  • Agenda 21. Chapter 6. Protecting and Promoting Health. Available at:

http://www.un.org/esa/sustdev/documents/agenda21/english/agenda21chapter6.htm.

  • Johannesburg Declaration on Sustainable Development. 2002.
  • The Center for International Sustainable Development Law (CISDL), the principle of common but differentiated responsibilities: origins and scope: a report for the world summit on sustainable development, 2002. Available at: http://www.cisdl.org/pdf/brief_common.pdf.
  • Training Manual on International Environmental Law, 2006, Available at: www.unep.org/DPDL/Law/PDF/Law_training_Mannual.pdf.
  • United Nations Declaration on the Rights of. Indigenous Peoples, 13 September 2007, Available at:

http://www.un.org/esa/socdev/unpfii/documents/DRIPS_en.pdf.

  • Council Directive of 27 June 1985 on the Assessment in North America: Obstacles and Opportunities, AALS Annual Meeting, 2007, Available at:

httm://www.aals.org/am2007/Thursday/eraik.pdfWashington.D.C.

  • The Millennium Development Goals, 2002.
  • World Summit for Social Development Copenhagen Declaration on Social Development, 1995.

 

- Reports

  • Reports of International Arbitral Awards, Trail Smelter Case, (United States v. Canada). 1938-1941.
  • Report of the World Commission on Environment and Development, General Assembly, Forty-Second,4 August 1987, available at:

http://www.worldinbalance.net/pdf/1987-brundtland.pdf.

  • Report of the World Summit for Social Development: Copenhagen, 6-12 March 1995. Available at: httm://daccess-ods.un.org/TMP/2498936.html.
  • Report of the International Court of Justice, Available at: www.icj-cij.org/files/annual-Reports/1998-1999-en.pdf.

 

ج. فرانسوی

  • Arrệt du projet Gabcikovo-Nagymaros (Hongrie/Slovaquie), 1997.
  • l’ordonnance du Tribunal International du droit de la mer, 2001, Disponible à:

https://www.itlos.org/fileadmin/itlos/documents/cases/case_no_10/Order.03.12.01.F.pdf.

  • L. Caflisch, “La Convention du 21 mai 1997 sur l’utilisations des cours d’eau internationaux à des fins autres que la navigation”, Annuaire Français de Droit International, 1997.
  • Merini Muriel, "Protection de l'individu contre les nuisances environnemntales, Revue trimestrielle des droits de l'Homme, no 65, Janvier 2006.
  • Nouzha, ch. 2002. L’affaire de l’Usine Mox (Irland c. Royaume-Unis) devant le Tribunal international du droit de la mer: qu’elles mesures conservatoires pour la protection de l’environnement. Actualité du Droit international. www.ridi.org/adi,cosulté le 23 mai 2007.
  • P. M. Dupuy, Les grands textes de droit international public, 2e éd., Dalloz, 2000.