مجله حقوقی بین المللی

مجله حقوقی بین المللی

ماهیت حقوقی نظرات تفسیری کمیتة حقوق بشر ملل متحد

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
سیدقاسم زمانی 1
امیرحسین محبعلی 2
1 استاد دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده حقوق و علوم سیاسی تهران ، ایران
2 دکتری حقوق بین‌الملل، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی (ره)
10.22066/cilamag.2023.701612
چکیده
یکی از علل اهمیت ویژة کمیتة حقوق بشر در حمایت و ارتقای حقوق بشر، مأموریت این نهاد مبنی بر تصویب نظرات تفسیری است. با وجود اینکه کمیته، صالح به تصویب و انتشار نظرات تفسیری وفق بند 4 ماده 40 میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی است، ماهیت و جایگاه قانونی این تفاسیر، همواره محل بحث بوده است. قدر متیقن آنکه نظرات تفسیری کمیتة حقوق بشر که عصارة تمامی دانش‌ها، یافته‌ها و تجارب کمیته در خلال انجام مأموریت‌ها هستند، اگرچه به لحاظ قانونی الزام­آور نیستند، دارای جایگاه حقوقی در سلسله منابع غیرحصری حقوق بین­الملل بوده و می­توان آن‌ها را در زمرة منابع فرعی یا کمکی حقوق بین­الملل به شمار آورد. در این چارچوب، مسئلة اصلی مقالة حاضر، جایابی نظرات تفسیری در سلسله منابع حقوق بین‌الملل، تبعیت از آن‌ها به دلیل جایگاه قانونی و متعاقباً توسعه و ارتقای حقوق بشر از دریچة تصویب آن‌ها بود.
کلیدواژه‌ها
حقوق بشر
کمیتة حقوق بشر
نظرات تفسیری
منابع حقوق بین‌الملل
الزام‌آوری
جایگاه حقوقی

عنوان مقاله English

The Legal Nature of United Nation Human Rights Committee's General Comments

نویسندگان English

Seyed Ghasem Zamani 1
Amirhossein Mohebali 2
1 ÷Professor Department of Public and International Law, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabatabaie University ,Tehran ،Iran
2 Ph.D. in International Law, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabataba'i University,
چکیده English

One of the reasons for the special importance of the HRC in the protection and promotion of human rights is due to the mission of this institution to adopt GCs. Despite the fact that the committee is competent to adopt GCs according to Art.40 (4) ICCPR, the legal status of these GCs is always the subject of debate. The GCS, which are an extract of all the knowledge, findings and experiences of the Committee during its mandates, have a legal status in the series of non-exclusive sources of international law, although they are not legally binding. They can be considered as secondary or complementary sources of international law. The main issue of this article was the placement of GCs in the normative hierarchy and sources of international law, their compliance due to their legal status, and subsequently the development and promotion of human rights through the lens of their ratification.

کلیدواژه‌ها English

Human Rights
Human Rights Committee
General Comments
Sources of International Law
Binding
Legal status

  1. الف. فارسی

    - کتاب

    1. پی سوبدی، سوریا؛ نظام حقوق بشر سازمان ملل متحد، ترجمه و تحقیق: سیدقاسم زمانی و امیرحسین محبعلی، مجد، 1398.
    2. تفسیر حقوق بشر در آینة نظریه­های کمیتة حقوق بشر سازمان ملل متحد، زهره سرایی و امیرحسین محبعلی، شهر دانش، 1397.
    3. جوزف، سارا، جنی شولتز و ملیسا کسن؛ میثاق بین­الملل حقوق مدنی و سیاسی، ترجمه و تحقیق: سیدقاسم زمانی و همکاران، شهر دانش، دو جلد، 1395.
    4. زرنشان، شهرام؛ شکل­گیری و شناسایی حقوق بین­الملل عرفی، چاپ دوم، شهر دانش، 1393.
    5. زمانی، سیدقاسم؛ گفتارهایی در حقوق بین­الملل بشر، خرسندی، 1400.
    6. شریفی طرازکوهی، حسین؛ حقوق بشر، نظریه­ها و رویه­ها، میزان، 1397.
    7. ضیایی بیگدلی، محمدرضا؛ حقوق بین‌الملل عمومی، چاپ چهلم، گنج دانش، 1390.
    8. فلسفی، هدایت‌الله؛ حقوق بین‌الملل معاهدات، چاپ پنجم، ویراست سوم، فرهنگ نشرنو، 1395.
    9. _____________؛ سیر عقل در منظومة حقوق بین‌الملل: اصول اساسی روش‌شناسی حقوق بین‌الملل، فرهنگ نشرنو، 1396.
    10. کاتوزیان، ناصر؛ فلسفة حقوق، جلد اول، شرکت سهامی انتشار، 1377.
    11. ___________؛ کلیات حقوق، نظریة عمومی، چاپ دوم، شرکت سهامی انتشار، 1384.
    12. کاسسه، آنتونیو؛ حقوق بین‌الملل، ترجمه: حسین شریفی طرازکوهی، میزان، 1385.

     

    - مقاله

    1. اسلامی­پناه، علی؛ «رویه‌قضایی به منزلة منبع حقوق»، تحقیقات حقوقی، دورة 21، شمارة 84، بهمن 1397.
    2. امیریان، سید‌محمد‌باقر، صادق سلیمی، محسن محبی و محسن عبدالهی؛ «رویکرد دیوان بین‌المللی دادگستری در توسعة منابع حقوق بین‌الملل در پرتو ماده 38 اساسنامه»، فصلنامة تحقیقات حقوقی آزاد، دورة 14، شمارة 52، شهریور 1400.

     

    1. شهبازی، آرامش و زهرا حاجی‌پور؛ «جایگاه دکترین در منابع حقوق بین‌الملل معاصر»، فصلنامة تعالی حقوق، شمارة 1، آذر 1397.
    2. کدخدایی، عباسعلی و احسان شهسواری؛ «نقش رویة بعدی در تفسیر معاهدات مؤسس سازمان‌های بین‌المللی»، فصلنامة مطالعات حقوق عمومی، دورة 52، شمارة 1، بهار 1401.
    3. محمودی کردی، زهرا؛ «ماهیت اصول کلی حقوقی و کارکردهای آن در حقوق بین‌الملل»، مجلة حقوقی بین‌المللی ریاست جمهوری، سال سی­وپنجم، شمارة 58، بهار و تابستان 1397.

     

    - پایان­نامه

    1. احسانی، فرشته؛ نقش و تأثیر تفاسیر کلی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در اعمال حقوق اقتصادی، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، 1398.
    2. امامی داریان، آیسان؛ اعتبار نظریه‌های تفسیری نهادهای بین‌المللی حقوق بشری از منظر حقوق بین‌الملل، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی، زمستان 1397.
    3. ریاحی، نیما؛ تأثیر کمیتة حقوق بشر سازمان ملل بر عملکرد دولت جمهوری اسلامی ایران، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی، زمستان 1398.
    4. مبینی، احمدرضا؛ «مروری بر گزارش 2022 کمیسیون حقوق بین‌الملل در خصوص اصول کلی حقوق»، تالار گفتگو انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل، 1401.

     

    - سند

    1. اساسنامة دیوان بین‌المللی دادگستری، شرکت سهامی روزنامة رسمی کشور، چاپ 1، 1397.

     

    ب. انگلیسی

    - Books

    1. Alston, Philip, “The Historical Origins of General Comments' in Human Rights Law”, in: Laurence Boisson De Charzournes, Laurence, and Vera Gowlland-Debbas, Vera, The International Legal System in Quest of Equity and Universality, 2001.
    2. Alvarez, E., “Constitutional Interpretation in International Organizations”, in: J.M. Coicaud, J. M., and V. Heiskanen, V. (eds.), The Legitimacy of International Organizations, (Tokyo/New York/ Paris: United Nations University Press, 2001.
    3. Boerefijn, Ineke, The Reporting Procedure under the Covenant on Civil and Political Rights: Practice and Procedures of the Human Rights Committee, Intersentia, 1999.
    4. Brownlie, Ian, Principles of Public International Law, 7 th eEdition., Oxford: Oxford University Press, 2008, pp. 60- 100.
    5. Shelton, D., “Commentary and Conclusions”, in: D. Shelton, D. (ed.), Commitment and Compliance, (Oxford University Press, 2000.
    6. Keller, Helen, and Grover, Leena, General Comments of the Human Rights Committee and Their Legitimacy, Published online by Cambridge University Press:, 05 May 2012, available at: <https://www.cambridge.org/core/books/abs/un-human-rights-treaty-bodies/general-comments-of-the-human-rights-committee-and-their-legitimacy/EF8328BB5B2B3EC932E44C45E192EB9B>, Acceessd on last seen 12 May 2021.
    7. Gomez del Prado, Jose, "United Nations Convention on Human Rights: The Practice of the Human Rights Committee and the Committee on the Elimination of Racial Discrimination in Dealing with Reporting Obligations of States Parties", 1985, 7 Hum. Rts. Q 492.
    8. Quoted in, Manfred Nowak, Manfred, N. Covenant on Civil and Political Rights: CCPR Commentary, (Engel, 1993).
    9. The UN Human Rights Committee: Practice and Procedure, Cambridge University Press, 2011.
    10. Theodor, Meron, Human Rights Law-Making in the United Nations: A Critique of Instruments and Process, Clarendon Press, 1986.
    11. Von, Bogdandy, Armin, Venzke, Ingo, In Whose Name? A Public Law Theory of International Adjudication, Oxford Publication, 2014.

     

    - Articles

    1. Becker Lorca, Arnuf, “Universal International Law: Nineteenth Century Histories of Imposition & Appropriation”, Harvard International Law Journal, vol. 51, 2010.
    2. Christenson, Gordon, “The World Court and Jus Cogens”, The American Journal of International Law, vol. 81, No. 1, (Jan., 1987).
    3. Kingsbury, B., “The Concept of Compliance as a Function of Competing Conceptions of International Law”, Michigan Journal of International Law, vol. 19, 1998.
    4. Mechlem, K., “Treaty Bodies and Interpretation of Human Rights”, Van Derbit Journal of Transnational Law, vol. 42, 2009.

     

    - Cases and Documents

    1. A/HRC/40/67, Report of the Special Rapporteur on the Situation of Human Rights in the Islamic Republic of Iran.

     

    1. Aegean Sea Continental Shelf (Greece Turkey), available at: https://www.icj- ij.org/en/case/62., Acceessd on last seen 10 April 2021.
    2. Ahmadou Sadio Diallo, Republic of Guinea Democratic Republic of the Congo, Merits, Judgment, I.C.J. Reports 2010.
    3. Comment of the Islamic Republic of Iran on Draft GC. 24 on Children’s Rights in the Child Justice System, Aavailable at: <https://www.ohchr.org/ en/documents/general-comments-and-recommendations/general-comment-no-24-2019-childrens-rights-child>, Acceessd on last seen 1 November, 2022.
    4. Draft Conclusions on Subsequent Agreements and Subsequent Practice in Relation to the Interpretation of Treaties 2018, Aavailable at: <https://legal.un.org/ilc/texts/instruments/english/draft_articles/ 1_11_2018.pdf>, Acceessd on last seen 12 May 2021.
    5. European Court of Human Rights, Case of Melnychenko v. Ukraine, Application No. 17707/02, 19 October 2004, available at: <https://www.refworld.org/cases,ECHR,42d2605b4.html.>, last seen 10 February 2022.
    6. European Court of Human Rights, Makaratzis v. Greece, Application No. 50385/99, 20 December 2004, available at: <https://www.asylumlawdatabase.eu/en/content/ecthr-makaratzis-v-greece-application-no-5038599-20-december-2004#:~:text=50385% 2F99%2C%2020%20December%202004,-DF%20version%20of&text= Headnote%3A,a%20violation%20of%20Article%202>, last seen 12 December 2021.
    7. Fact Sheet No. 15 (Rev. 1), Civil and Political Rights: The Human Rights Committee, 2005.
    8. Gabčíkovo-Nagymaros Project, Hungary Slovakia, available at: https://www.icj-cij.org/en/case/92, last seen 12 May 2021.
    9. ICCPR, Available at: <https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/ instruments/international-covenant-civil-and-political-rights>, last seen 12 May 2021.
    10. Inter-American Court of Human Rights, Bámaca-Velasquez v. Guatemala, Judgment, 25 November 2000, available at: <https://casebook.icrc.org/case-study/inter-american-court-human-rights-bamaca-velasquez-v-guatemala.>, last seen 10 February 2022.
    11. Inter-American Court of Human Rights, Caballero Delgado and Santana v. Colombia, Judgment, 8 December 1995, available at: <https://iachr.lls.edu/cases/caballero-delgado-and-santana-v-colombia.>, last seen 14 April 2022.
    12. International Court of Justice (3 March 1950), Competence of the General Assembly for the Admission of a State to the United Nations, Advisory Opinion, 3 March 1950.

     

    1. International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia (ICTY), Trial Chamber II, The Netherlands, 10 December 1998, available at: <https://www.refworld.org/cases,ICTY,40276a8a4.html.>, last seen 10 November 2021.
    2. International Law Commission, available at: <https://legal.un.org/ ilc/guide/1_11.shtml.>, last seen 12 April 2022.
    3. International Law Commission, Available at: <https://legal.un.org/ ilc/guide/1_11.shtml.>, last seen 12 April 2022.
    4. Judgment No. 2867 of the Administrative Tribunal of the International Labour Organization upon a Complaint Filed against the International Fund for Agricultural Development, Advisory Opinion, I.C.J. Reports 2012.
    5. Judgment No.2867 of the Administrative Tribunal of the International Labour Organization upon a Complaint Filed against the International Fund for Agricultural Development, available at: https://www.icj- cij.org/en/case/146., last seen 10 February 2022.
    6. Legal Consequences of the Construction of a Wall in the Occupied Palestinian Territory, available at: <https://www.icj-cij.org/en/case/131.>, last seen 12 May 2021.
    7. Maroufidou v. Sweden, No. 58/1979.
    8. Official Documents System of the United Nations, Aavailable at: <https://documents-dds- y.un.org/doc/UNDOC/GEN/N18/041/54/PDF/ N1804154.pdf?OpenElement>, Acceessd on last seen 12 May 2021.
    9. Posecutor v. Slobodan Milosevic, A/43/40, 1988.
    10. "Procedure For The Adoption Of The General Comment", United States Of America, Available at: http://www.ohchr.org/EN/ HRBodies/CCPR/ Pages/GC36-Article6Righttolife.aspx., Acceessd on last seen 12 March 2021.
    11. Prosecutor v. Slobodan Milosevic, A/43/40, 1988.
    12. Prosecutor v. Zejnil Delalic, available at: <https://www.icty.org/x/ cases/mucic/tjug/en/>, last seen 10 February 2022.
    13. Reparations for Injuries Suffered in the Service of the United Nations, Advisory Opinion, ICJ Reports, 1949.
    14. "Report of the Working Group on a Draft Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment", March 1979, E/CN.4/L.417.
    15. Situation of Human Rights in the Islamic Republic of Iran, Report of the Secretary-General to Forty-seventh session, Human Rights Council, 2021.
    16. Situation of Human Rights in the Islamic Republic of Iran, Report of the Secretary-General, 2021, available at: <https://undocs.org/Home/ Mobile?FinalSymbol=A%2F76%2F268&Language=E&DeviceType=Desktop&LangRequested=False.>, last seen 27 February 2021.
    17. Special Procedures of the Human Rights Council, Available at: <https://www.ohchr.org/en/special-procedures-human-rights-council>, last seen 25 January 2022.
    18. Statements of Tomuschat, UN Doc. CCPR/C/SR.50, (1978), quoted in: Ineke.
    19. Statute of the International Court of Justice, Aavailable at: <https://www.icj-cij.org/en/statute>, Acceessd on last seen 12 March 2022.
    20. UN Doc. E/CN.4/731, 1956, p. 7, Accessed on 14 March 2022.
    21. United States of America: Revised Draft Resolution on Annual Reports', UN Doc E/CN.4/L.266/Rev.2, in: Report of the Ninth Session of the Commission on Human Rights, UN ESCOR, 16th sess, Annex, Supp 8, UN Doc E/2447, (30 May 1953).
    22. Vienna Convention on the Law of Treaties, May 23, 1969, 1155 U.N.T.S. 331.

  • تاریخ دریافت 16 آذر 1401
  • تاریخ بازنگری 27 دی 1401
  • تاریخ پذیرش 17 بهمن 1401