مجله حقوقی بین المللی

مجله حقوقی بین المللی

بررسی ماهیت و انواع فاعل معنوی در دیوان کیفری بین‌المللی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. استادمدعو، گروه حقوق، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
چکیده
فاعل معنوی، مفهوم نسبتاً جدیدی در حقوق کیفری بین‌المللی است که برای اولین بار در بند (الف) ماده (3)25 اساسنامة دیوان کیفری بین‌المللی ذکر شده است. دیوان، مفهوم فاعل معنوی را به شیوه‌ای خاص تفسیر می­کند، در حالی ­که در اساسنامة دیوان­های بین‌المللی، اصطلاح فاعل معنوی در ارتکاب جرایم بین‌المللی صراحتاً به کار برده نشده، بلکه به‌صورت کلی شیوه‌های ارتکاب جرم ذکر شده است. برای درک صحیح مفهوم آن، سؤال این است که بر اساس چه معیاری می‌توان ارتکاب جرم از طریق دیگری را احراز کرد. در پاسخ به این پرسش، پژوهش حاضر با استناد به اساسنامة دیوان کیفری بین­المللی و رویه‌قضایی آن، ضمن تشریح ماهیت و انواع فاعل معنوی به این نتیجه می‌رسد که دیوان با استناد به معیارهای مختلفی ازجمله معیار کنترل جرم، فاعلان معنوی را همانند فاعلان مادی و شرکای جرم، به‌عنوان مرتکب جرم قابل مجازات می­داند. 
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Analysis of the Nature and Types of Indirect Perpetrators in International Criminal Court

نویسندگان English

Afsane Ghorbani Darzimahaleh 1
Mahin Sobhani 2
1 Ph.D. Student, Department of Criminal Law and Criminology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Law, University of Guilan, Rasht, Iran. Visiting Professor, Department of Law, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran.
چکیده English

The concept of "Indirect perpetrator" is a relatively new concept in International Criminal Law (ICL), finding its first statutory mention in Article 25(3)(a) of the Statute of the International Criminal Court (ICC). The ICC has interpreted this term in a certain manner. While the term "indirect perpetrator" has not been explicitly used in the statutes of international courts, different methods of committing crimes have been generally mentioned in the ICC Statute. In order to have a better understanding of its concept, the criteria for establishing someone's liability as an indirect perpetrator should be in question. This study analyzes the nature and types of indirect perpetrators under the ICC framework and precedent in an attempt to answer this question. In conclusion, the study argues that the ICC acknowledges indirect perpetrators and, based on criteria including control of the crime, sentences them similarly to perpetrators and co-perpetrators.

کلیدواژه‌ها English

Indirect Perpetrator
International Crimes
Control of Crime
Innocent Agent Modality
Criminal Organization
  1. الف. فارسی

    ـ کتاب

    1. اردبیلی، محمدعلی، حقوق جزای عمومی. (تهران: نشر میزان، جلد دوم)1393.
    2. خالقی، ابولفتح. حقوق بین‌المللی‌­کیفری عمومی. (تهران: انتشارات مجد، چاپ دوم، 1394).
    3. رابرت کرایر، هاکان فریمن، درآمدی بر حقوق کیفری بین‌الملل. ترجمه: مجتبی جانی­پور و مهین سبحانی (تهران، انتشارات جنگل، جلد اول، 1396).
    4. غلامی، علی. «مجرمیت ناشی از رفتار غیر؛ شرایط و عناوین مشابه»، به کوشش: نسرین مهرا و امیرحسین نیازپور، حقوق کیفری پویا. مجموعه مقاله­‌ها در پاسداشت استاد محمدعلی اردبیلی. (تهران: نشر میزان، 1401).
    5. کریانگ ساک، کیتی شیایزری. حقوق بین­‌الملل کیفری. ترجمه: بهنام یوسفیان و محمد اسماعیلی. (تهران: انتشارات سمت، 1395).
    6. مرادی، حسن. شرکت و معاونت در جرم. (تهران: نشر میزان، 1373).
    7. میرمحمدصادقی، حسین، دادگاه کیفری بین‌­المللی. (تهران: انتشارات دادگستر، 1388).
    8. نجیب حسنی، محمود. رابطة سببیت در حقوق کیفری. ترجمه: سیدعلی عباس­نیای زارع، (مشهد: انتشارات دانشگاه علوم اسلامی رضوی، 1391).
    9. هارت، اچ. ال. ای و تونی هونوره. سببیت در حقوق (حقوق کیفری). ترجمه: حسین آقایی‌نیا (تهران: نشر میزان، 1392).

     

    ـ مقاله            

    1. اردبیلی، محمدعلی و مصطفی فروتن، «فاعل معنوی در حقوق کیفری ایران»، فصلنامة تحقیقات حقوقی 19، شمارة 73 (395).
    2. بیگلری، پویان، لیلا رئیسی و محمود جلالی، «بررسی عنصر روانی در حقوق کیفری بین‌المللی»، تحقیقات حقوقی تطبیقی ایران و بین­‌الملل 9، شمارة 34 (1395).
    3. جانی‌­پور، مجتبی و معصومه لادمخی، «مفهوم موسع اقدامات مجرمانة مشترک در حقوق کیفری بین‌­الملل»، پژوهش حقوق کیفری 2، شمارة 6 (1393).
    4. حاجی ده‌‌‌آبادی، احمد، «تغییرات قاعدة اجتماع سبب و مباشر با لحاظ آخرین تحولات قانونگذاری در ایران (ماده 526 ق.م.ا 1392)»، فصلنامة حقوق خصوصی16، شمارة 1(1396).

     

    1. سبحانی، مهین و نادیا باقری، «ماهیت و انواع مسئولیت معاونت در دیوان­‌های بین‌المللی کیفری»، مطالعات حقوقی 12، شمارة 2 (1399).
    2. شیخ‌الاسلامی، عباس؛ «مبانی تحولات قانونی در قلمرو مداخله‌کنندگان در ارتکاب جرم»، پژوهشنامة حقوق کیفری 8، شمارة 1 (1396).
    3. غریبی، آرش و ابوالفتح خالقی، «رکن معنوی معاونت در جرایم بین­‌المللی»، مجلة حقوقی بین‌المللی، جلد 39، شمارة 68، 1401.
    4. غلامی، علی و امیرحسین بحیرایی، «فاعل معنوی جرم و ارتباط آن با عناوین مشابه»، فصلنامة تعالی حقوق، شمارة20، 1396.
    5. قدسی، سیدابراهیم و عبدالله پرستش، «جایگاه فقهی حقوقی اکراه در جنایت علیه تمامیت جسمانی در حقوق کیفری ایران و فرانسه»، فصلنامة پژوهش­های فقه و حقوق اسلامی 17، شمارة 62 (1399).
    6. قیاسی، جلال­‌الدین و ایمان محترم قلاتی، «تحلیل عنصر محور رکن معنوی جنایات عمدی در صلاحیت دیوان کیفری بین‌­الملی»، پژوهش حقوق کیفری 6، شمارة 21 (1396).
    7. میرمحمدصادقی، حسین، ایزدیار، علی؛ «واکاوی وجوه اشتراک و افتراق اقدامات مجرمانة مشترک و سردستگی گروه مجرمانه»، فصلنامة تحقیقات حقوقی 23، شمارة 89 (1399).
    8. یوسفیان شوره‌­دلی، بهنام، «کانون مشترک مجرمانه: جستجوی توصیف مناسبی برای مسئولیت جنایتکاران بین‌­المللی فراسوی مباشرت مادی»، فصلنامة تحقیقات حقوقی 17، شمارة 68 (1393).

  • تاریخ دریافت 04 خرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 17 آذر 1402
  • تاریخ پذیرش 08 بهمن 1402