مجله حقوقی بین المللی

مجله حقوقی بین المللی

سَرابِ صلح؟ برخی چالش‌ها و فرصت‌های حقوق بین‌الملل در حل‌ منازعات قومی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران
2 دانش آموخته دکتری حقوق بین الملل عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران
چکیده
حل و فصل منازعات قومی برای اعادۀ صلح و امنیت بین المللی حیاتی است و از این رهگذر، با حقوق بین ­الملل پیوند می­ خورد. این نوشتار به ­دنبال بررسی مهم­­ ترین چالش­ ها و فرصت ­های حقوق بین­ الملل در زمینۀ حل و فصل منازعات قومی است. اصلی­ ترین چالش ­ها عبارت‌اند از: 1) تناقض­ های درونی فرآیندهای دخیل در صلح­ سازی که مانع برپایی صلح پایدار در جوامع چندقومی می­شوند؛ 2) نبود یا نابسندگی رهیافت اقلیت­ محور در ساختار و سازکارهای واکنشی ملل متحد که در نتیجۀ آن، صلح قومی درازمدت و پایدار دست­ نایافتنی می­نماید؛ و ناهماهنگی سازمانی و رویکرد تک ­بعدی در چارچوب ملل متحد که موجب شده است اتخاذ اقدامی کارآمد، متمرکز، فراگیر و بر مبنایی مورد به ­مورد برای حل و فصل این منازعات، شدنی و دست­کم آسان نباشد. در مقابل، نگارندگان چند مورد از راهکارهای موجود را در حقوق بین ­الملل برای رویارویی با این چالش­ ها پیشنهاد می­دهند که برخی از آنها عبارت‌اند از: 1) تبدیل حقوق اقلیت­ ها به جریان اصلی در سطح ملل متحد؛ و 3) ایجاد نهادی تخصصی برای منازعات قومی. این مقاله، به واکاوی تفصیلی چالش­ ها و فرصت­ های پیش­گفتۀ فراروی حقوق بین‌الملل در حل منازعات قومی می‌پردازد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Mirage of Peace? Some of the Challenges to and Opportunities of International Law in Resolving Ethnic Conflicts

نویسندگان English

Mostafa Fazaeli 1
Mousa Karami 2
1 Professor , Department of International Law, Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran
2 Ph. D. in Public International Law, Faculty of Law, University of Qom, Qom, IRI
چکیده English

Resolution of ethnic conflicts (ECs) is crucial for restoring international peace and security, which implicates the role of international law (IL). Employing a descriptive-analytical method and relying on desk research, this contribution seeks to examine the most significant challenges to and opportunities of IL in the context of resolving ECs. The analysis identifies three principal challenges: 1) the internal contradictions inherent in peacebuilding processes that impede the realization of sustainable peace in multiethnic societies; 2) the lack or insufficiency of a minority-oriented approach in United Nations’ structure and reaction mechanisms, rendering the achievement of lasting ethnic peace elusive; and 3) the organizational discoordination and one-dimensional approach within the UN framework, which has led to the inability or difficulty of taking effective, concentrated, comprehensive, and case-specific measures to resolve ECs. Conversely, the authors propose several existing solutions in international law for addressing these challenges including: 1) mainstreaming minority rights at the UN level; and 2) establishing a specialized institution for ECs within the UN structure. This paper provides an in-depth analysis of the aforementioned challenges and opportunities faced by international law in the context of resolving ethnic conflicts.

کلیدواژه‌ها English

International Law
Ethnic Conflict
Conflict Resolution
Peacebuilding
Consociational Democracy
  1. الف. فارسی

    ـ کتاب

    1. احمدی، حمید. قومیت و قوم ­گرایی در ایران: افسانه و واقعیت. تهران: نشر نی، 1400.
    2. بشیریه، حسین. گذار به مردم سالاری: گفتارهای نظری. تهران: نشر نگاه معاصر، 1394.
    3. خبرییوا، ت.ی. چالش های معاصر تعیین سرنوشت اقوام. ترجمه: کابلشاه ادریس­اف، قم: نشر دانشگاه مفید، 1397.
    4. عزیزی، ستار. حمایت از اقلیت ها در حقوق بین الملل. تهران: نشر شهر دانش، 1394.
    5. عظیمی، محمدرضا. اقلیت ها در حقوق بین ­الملل: تاریخچة پیمان ها، حدود و حمایت ها. تهران: نشر پردیس دانش، 1392.
    6. کردونی، ندا. فرهنگ در پیشگاه حقوق: چهار دفتر پیرامون چند فرهنگ گرایی و حقوق بین‌الملل. تهران: نشر شیرازه، 1400.
    7. کوردل، کارل و ولف، استفان. منازعات قومی. ترجمه: عبدالله رمضان­زاده، تهران: فرهنگ‌شناسی/ نشر میزان، 1393.
    8. کیملیکا، ویل. شهروندی چندفرهنگی: نظریه ای لیبرالی در باب حقوق اقلیت ها. ترجمه: ابراهیم اسکافی، تهران: نشر شیرازه، 1398.
    9. میرزایی، سیدآیت­الله. ناسیونالیسم و قومیت در ایران، تهران: نشر آگاه، 1401.

     

    ـ مقاله

    1. احمدیان، قدرت و ندا حیدری، «چالش ­های سازمان ملل متحد در دموکراسی ­سازی جوامع قومی ـ مذهبی (موارد مطالعه پس از جنگ سرد در افریقا)»، سازمان­ های بین­ المللی 1، 4 (1392).
    2. اخوان­ کاظمی، مسعود، طیبه ­سادات حسینی و فرشته بهرامی ­پور، «واکاوی تأثیر تغییرات آب‌وهوایی بر امنیت بین­ المللی»، مطالعات روابط بین الملل 12، 46 (1398).
    3. عزیزی، ستار، «صلح، عدالت و دموکراسی در جوامع چندقومیتی (متکثر): دموکراسی توافقی با تأکید بر مقایسة تطبیقی کشورهای بوسنی ­هرزگوین و عراق»، حقوق بشر 9، 1 و 2 (1393).
    4. عزیزی، ستار و موسی کرمی، «ارزیابی عملکرد سازمان ملل متحد در حل و فصل منازعات سرزمینی هویت ­محور: با نگاهی به پرونده ­های قبرس، قره­ باغ و کوزوو»، مطالعات حقوق عمومی 53، 4 (1402).

     

    1. غلامی، بهادر، «تغییرات اقلیمی: ظهور و تشدید بحران ­های فراگیر امنیتی بین ­المللی»، روابط خارجی 11، 43 (1398).
    2. فضائلی، مصطفی و موسی کرمی، «سوگنامه­ ای برای صلح: چالش­ های حقوق بین ­الملل لیبرال در پیشگیری از منازعات قومی»، مجلة حقوقی بین المللی 39، 67 (1401).
    3. کَردونی، ندا و امیر نیک­پی، «چندفرهنگ ­گرایی، دولت و حقوق اقلیت ­ها»، تحقیقات حقوقی 19، 75 (1395).
    4. کردونی، ندا، محمدرضا ضیایی بیگدلی، امیر نیک­پی و سیدقاسم زمانی، «جنگ نو و منازعات جوامع چندفرهنگی در حقوق بین ­الملل»، پژوهش­ های سیاسی و بین­ المللی 9، 35 (1397).
    5. کردونی، ندا، «آثار ترمینولوژی در وضعیت حقوقی اقلیت ­ها؛ مطالعة اقلیت روهینگیا در میانمار»، پژوهش‌های حقوقی 20، 47 (1400).
    6. محمدی، مجید؛ احمد بخشایش اردستانی، محمد توحیدفام و علی­اکبر امینی، «دمکراسی انجمنی و بررسی سناریوهای آینده در عراق»، پژوهش های راهبردی سیاست12، 46 (1402).

     

    ـ رساله و پایان ­نامه

    1. حیدری، ندا. زمامداری دمکراتیک و منازعات قومی ـ مذهبی (مطالعة موردی: آفریقا پس از جنگ سرد). پایان­ نامۀ کارشناسی ارشد علوم سیاسی، کرمانشاه: دانشگاه رازی، 1392.
    2. خادمیان، آزاد. صلح دموکراتیک و چالش­ های امنیتی خاورمیانه. پایان ­نامۀ کارشناسی ارشد علوم سیاسی، کرمانشاه: دانشکده دانشگاه رازی، 1391.
    3. کردونی، ندا. دولت، سنت­ های قومی، چالش­ های حقوق بشر (مطالعة موردی خوزستان). پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق بشر، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، 1387.

  • تاریخ دریافت 06 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 12 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 13 تیر 1403