مجله حقوقی بین المللی

مجله حقوقی بین المللی

همراستایی اقدامات ایران با تعهدات کاهشی و تعدیلی توافقنامه اقلیمی پاریس

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیارگروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشیار گروه حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران
چکیده
ایران در بخش انرژی و محیط زیست با مشکلاتی مانند اتلاف انرژی، هدررفت منابع نفت و گاز، نابودی پوشش گیاهی، خاک و پهنه های آبی روبه رو است که هزینه های سنگینی برای کشور در بر دارد. از سوی دیگر همکاری بین المللی برای کاهش گازهای گلخانه ای و پیوستن به توافقنامه اقلیمی پاریس یکی مسأله اساسی برای کشور است. اما ایران حتی بدون پیوستن به این توافقنامه برای حفظ منابع طبیعی و کاهش هزینه های بخش انرژی خود ناچار به بهینه سازی تولید و مصرف انرژی و حفاظت از محیط زیست است. این مقاله با روش توصیفی و تحلیل حقوقی به بررسی این نکته می پردازد که چگونه میان اقدامات خودخواسته ایران در بهینه سازی انرژی و حفاظت از چاهکها و تعهدات توافقنامه اقلیمی پاریس در مقابله با تغییرات اقلیمی همگرایی وجود دارد و اینکه تا چه اندازه بهره گیری از این همگرایی در جهت همکاری برای تحقق اهداف این توافقنامه و منافع ملی کشور ضرورت دارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Convergence of Iran’s actions with the reduction and mitigation obligations of Paris Agreement

نویسندگان English

Mohsen Abdollahi 1
Masoud Faryadi 2
1 Associate Professor, Department of Human rights and Environmental Law, Faculty of Law, University of Shahid Beheshti.
2 Associate Professor, Department of Law, Faculty of Law and Political Sciences of University of Mazandaran, Iran,
چکیده English

Iran is facing challenges in the energy and environmental sectors, such as 
energy wastage, depletion of oil and gas resources, destruction of vegetation, 
soil, and water bodies, which impose significant costs on the country. On the 
other hand, international cooperation to reduce greenhouse gas emissions and 
acceding to the Paris Agreement is a fundamental issue for the country. 
However, even without joining this Agreement, Iran is compelled to optimize 
energy production and consumption and protect the environment in order to 
preserve its natural resources and reduce the costs of the energy sector. This 
article, recruiting a descriptive method and legal analysis, examines how Iran's 
self-initiated actions in energy optimization and protection of natural carbon 
sinks are aligned with the reduction and mitigation commitments of the Paris 
Agreement in addressing climate change, and to what extent the utilization of 
this alignment is necessary for cooperation in achieving the objectives of this 
Agreement and the country's national interests.

کلیدواژه‌ها English

Paris Climate Agreement
Climate Policy
Climate law
Energy improvement
Natural sinks protection
  1. الف. فارسی

    ـ کتاب

    1. حاجی محمدی، محمد، سیاهة چالش: چالش­ها و راهکارها برای محیط‌زیست امروز ایران، (تهران: انتشارات سازمان حفاظت محیط‌زیست، 1400).
    2. سلاجقه، بهرنگ، بستة سواد محیط‌زیستی ویژة آموزشگران و تسهیل‌گران: پسماند، (تهران: انتشارات زرنوشت، 1399).

     

    ـ مقاله

    1. آزادی، عبدالله، چشم­انداز استفاده از خودروهای برقی در سال 2020، فصلنامة نفت و نیروی ایرانیان 3، شمارة 20 (1399).
    2. پیری، مهدی «تأملی بر آثار حقوقی الحاق جمهوری اسلامی ایران به توافقنامة پاریس در خصوص تغییرات اقلیمی»، فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی 48، شمارة 4 (1397).
    3. جلیلی، عادل، «ابرچالش­های محیط­های طبیعی ایران، پدیده­های طبیعی و دخالت­های انسان»، طبیعت ایران، جلد 6، شمارة 2، پیاپی 27 (1400).
    4. خدادادی، ثریا، مصیب پهلوانی و رمضان حسین‌زاده، «اثر تغییر ساختار صنعتی بر انتشار دی‌اکسیدکربن در استان­های ایران: رهیافت اقتصادسنجی فضایی»، فصلنامة علوم محیطی 20، شمارة 1 (1401).
    5. شاداب­فر، بهرخ و محمد عزیزی و الهام شاداب­فر، «تجزیة منابع تغییرات انتشار دی اکسیدکربن ایران: مطالعة موردی استان­های ایران»، مطالعات اقتصاد انرژی 15، شمارة 61 (1398).
    6. عرب مازار، عباس و عاطفه خسروی، «تحلیل مقایسه­ای روند بهره­وری انرژی در استان­های کشور»، فصلنامة پژوهش­های سیاستگذاری و برنامه­ریزی انرژی 4، شمارة 10 (1397).
    7. کریمی، مجتبی «در دهة باثبات در تولید نفت جهان، راهبرد ایران چیست؟»، فصلنامة نفت و نیروی ایرانیان 3، شمارة 20 (1399).
    8. میری، سیدمجید و محمدرضا اکبری، امیرحسین سوهانکار، محمد فندرسکی و محمد عظیم‌زاده، «تأمین مالی پروژه­های توسعة ظرفیت نیروگاهی از طریق سرمایه­های مردمی»، مطالعات راهبردی سیاستگزاری عمومی 12، شمارة 42 (1401).

     

    1. ناصری، محسن و محمد صادق احدی، «ارزیابی سیاست­های جمهوری اسلامی ایران در خصوص تغییر اقلیم»، فصلنامة راهبرد اجتماعی فرهنگی 5، شمارة 20 (1396).
    2. ودادی کلانتر، سعید، و امیر علی سیف‌الدین و احمد حاجی نژاد، افزایش راندمان فناوری و تأثیر آن در حل بحران خاموشی»، مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی 11، شمارة 39 (1400).

     

    ـ گزارش

    1. احمدی، مهدی صادق و فاطمه میرجلیلی، «دربارة یارانة انرژی در ایران، تصویر مصرف انرژی در بخش صنعت، معدن و پتروشیمی»، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس، شمارة 16657 (1398).
    2. اسدی، مراد و مهدی مظاهری و نرجس عبدالمنافی، «بررسی تحلیلی شرایط موجود و تبیین وضعیت آیندة بحران آب در کشور»، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس، شمارة 18067 (1400).
    3. اشجعی، بهزاد و الهه سلیمانی، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس در خصوص آسیب­شناسی قانون هوای پاک بخش اول: عملکرد، شمارة 18051 (1400 (1).
    4. ________________، «آسیب­شناسی اجرای طرح کهاب عملکرد و توجیه اقتصادی»، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی، شمارة 18087 (1400 (2).
    5. ________________، «راهکارهای کم­هزینه و زودبازده برای کاهش آلودگی هوا»، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی، شمارة 18485 (1401).
    6. ________________، «بررسی اقدامات و راهکارهای اجرایی قانون هوای پاک ـ ایرادات قانون»، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس، شمارة 19201 (1402).
    7. اقتصاد، امیر سامان و میثم پیله­فروش ، «دربارة یارانة انرژی در ایران 1. یارانة پنهان و ملاحظات آن»، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس، شمارة 16652 (1398).
    8. حسینی، وحید، «خلاصة مدیریتی بررسی تطبیقی و تقنینی بحران آلودگی هوا در کلان‌شهرهای کشور»، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی، شمارة 16713، (1398).
    9. دهقانی، فرید و ابراهیم مقصودی، «بررسی تأثیر هدفمندسازی یارانه­ها بر صنایع انرژی­بر»، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس، شمارة 11088 (1390).
    10. سازمان حفاظت محیط‌زیست، برنامة راهبرد ملی تغییر اقلیم (1396).
    11. سلیمانی، الهه و رضا معاشری، «بررسی عملکرد قانون حفاظت از خاک»، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس، شمارة 18646 (1401).
    12. سلیمانی، الهه، «بررسی عملکرد دولت: بخش محیط‌زیست»، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس، شمارة 17474 (1400).
    13. شامخی، تقی و سیدمحمد میرمحمدی، چالش­های جنگل­ها و مراتع ایران و پیشنهادهایی برای رفع مشکلات، معاونت پژوهش­های اقتصادی مرکز تحقیقات استراتژیک، گزارش راهبردی 150، کد 12-91-8-04 (1391).
    14. شورای عالی آب، «گزارش وضعیت منابع و مصارف آب در کشور»، گزارش جلسة 43 شورای عالی آب، (1400).
    15. صادقی، نرگس، «سنجش مصرف انرژی و انتشار CO2در بخش­های اقتصادی»، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس، شمارة 15244 (1395).
    16. عبداللهی، محمدرضا و زهرا کاویانی، آرین شهبازیان و سیدعباس پرهیزکاری، «بررسی ملاحظات اجرایی، آثار تورمی و پیامدهای رفاهی افزایش قیمت بنزین»، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس، شمارة 17259 (1398).
    17. قاسمیان، سلیمان و فریدون اسعدی، «بررسی تحولات سال­های 2018 و 2019 و چشم­انداز بازارهای جهانی انرژی در افق 2040: فرصت­ها و تهدیدات پیش روی ایران»، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس، شمارة 17147 (1399).
    18. مرکز همکاری­های فناوری و نوآوری، «ارزیابی نیازهای فناوری زیست‌محیطی کشور»، ریاست جمهوری ایران، (1394).
    19. نادری، مریم و وحید حسینی «کیفیت سوخت بنزین و دیزل شهر تهران طی سال­های 1390-1395»، گزارش فنی شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، (QM96/08/06(U)01)، (1396).
    20. وزارت نیرو، «نمودار (22-1): جریان منابع و مصرف بخش انرژی کشور در سال 1399»، (1400)، در: <https://pep.moe.gov.ir/getattachment>.
    21. وزارت نیرو، ترازنامة انرژی سال 1399، (1401)، در:

    <https://pep.moe.gov.ir/getattachment>.

     

     

     

    ـ سند

    1. سند ملی راهبرد انرژی کشور، مصوب هیئت وزیران (28/4/1396).

  • تاریخ دریافت 14 مهر 1402
  • تاریخ بازنگری 15 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 08 مرداد 1403