مجله حقوقی بین المللی

مجله حقوقی بین المللی

مفهوم حمله در مخاصمات مسلحانه؛ مطالعه موردی قضیه انتاگاندا در دیوان بین‌المللی کیفری

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
عقیل محمدی 1
امیرعباس کیانی 2
مسعود زمانی 3
1 استادیار حقوق بین الملل، بخش حقوق عمومی و بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانش آموخته‌ی کارشناسی ارشد حقوق بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز
3 استادیار حقوق بین الملل، بخش علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بریتیش کلمبیا، ونکوور
10.22066/cilamag.2024.2027743.2551
چکیده
ازجمله رفتارهای متخاصمان برای دستیابی به برتری در نبرد، حمله به طرف مقابل است. طبق ماده 49(1) پروتکل الحاقی اول (1977) به کنوانسیون‌های 1949 ژنو، حمله، به اعمال خشونت‌آمیزی اطلاق می‌شود که علیه متخاصم، در حالت تهاجم یا دفاع ارتکاب یابند. مشخصاً معنا، چارچوب حقوقی و مصادیق حمله، محل اختلاف‌نظر و ابهام است. در رویه‌قضایی نیز در پروندة انتاگاندا (2019)، میان شعبة بدوی و دادستان دیوان بین‌المللی کیفری بر سر مفهوم حمله و تفسیر ماده (iv)(e)(2)8 اساسنامة دیوان، اختلاف‌نظر به وجود آمد. مقالة پیش‌ رو، در پرتو بررسی ماده ماده 49(1) و پروندة انتاگاندا به این پرسش پاسخ می‌دهد که حمله در مخاصمات مسلحانه چه مفهومی دارد؟ این مقاله نتیجه می‌گیرد که در راستای تحقق رویکرد حقوق بین‌الملل بشردوستانه در حمایت حداکثری از غیرنظامیان، در اطلاق حمله به عمل خشونت‌‌آمیز باید به نوع و نتیجة عمل و نیز نیت مرتکب توجه کرد؛ بدین معنا که کلیة اعمال خشونت‌آمیز (چه از طریق زور فیزیکی چه غیرفیزیکی) که با قصد آسیب مستقیم به طرف مقابل انجام می‌شود، حتی اگر منجر به آسیب و نتایج زیان‌بار هم نشود، حمله محسوب می‌شود. به‌علاوه، شرط حمله، عدم کنترل متخاصم بر اشخاص، اشیاء و اموال طرف مقابل است. مقاله همچنین استدلال می‌کند که حمله در چارچوب ماده (iv)(e)(2)8 اساسنامة دیوان، فاقد معنای خاص بوده و همان معنای متداول حمله در ماده 49(1) را دارد.
کلیدواژه‌ها
مخاصمة مسلحانه
ماده 49(1) پروتکل الحاقی اول
حمله
عمل خشونت‌آمیز
کنترل
قضیة انتاگاندا
دیوان بین‌المللی کیفری

موضوعات

عنوان مقاله English

The Concept of "Attack" in Armed Conflicts: A Study of the Ntaganda Case before the International Criminal Court

نویسندگان English

Aghil Mohammadi 1
Amirabbas Kiani 2
Masoud Zamani 3
1 Assistant Professor of International Law. Department of Public and International Law. School of Law and Political Sciences. Shiraz University, Shiraz, Iran
2 L.L.M in International Law, School of Law and Political Science, Shiraz University
3 Assistant Professor of International Law, Department of Political Science, Faculty of Art, University of British Columbia - Vancouver, BC
چکیده English

Extended Abstract
Armed conflicts are battlegrounds where opposing parties strive for dominance using various military and non-military strategies. The use of lethal force often determines the success or failure of each side. International Humanitarian Law (IHL) seeks to regulate these acts by imposing restrictions on methods of warfare and standardizing the conduct of belligerents to mitigate the harm caused by war. One of the most crucial tactics employed in combat is the "attack"; a method through which parties aim to inflict harm and secure victory.
The International Committee of the Red Cross (ICRC) first introduced the term "attack" in its 1956 Draft Rules for the Limitation of the Dangers incurred by the Civilian Population in Time of War, defining it as "violent acts against the enemy by armed forces, whether offensive or defensive." This concept was further codified in Article 49(1) of Additional Protocol I (1977) to the Geneva Conventions, where an attack is described as "acts of violence against the adversary, whether in offense or defense."
Despite these definitions, ambiguities persist concerning the scope of an attack, its legal boundaries, and how it is applied in armed conflicts. Key questions include: How do the manner, intent, and consequences of a violent act influence its classification as an attack? Can an act still qualify as an attack when the perpetrator has already gained control over the adversary’s persons or property, contrary to the prevailing view that an absence of hostile control is a key condition for defining an attack?
These issues were central to the 2019 Ntaganda case before the International Criminal Court (ICC). The Trial Chamber adopted a narrow interpretation, determining that violent acts against a hospital and church in the Democratic Republic of the Congo could not be classified as attacks due to Ntaganda’s control over the sites. In contrast, Prosecutor Fatou Bensouda argued for a broader interpretation, considering the violent acts as attacks regardless of control.
This article employs a descriptive-analytical approach, examining Article 49(1) alongside the Ntaganda case to explore the definition of "attack" in armed conflicts.
It concludes that the drafters of Additional Protocol I intended a narrow interpretation of "attack," applying only to certain behaviors that meet the specific criteria of Article 49. Expanding this interpretation could lead to the misclassification of behaviors such as looting or property confiscation as attacks, which would be inconsistent with the established principles of IHL. Such actions should be regarded as separate criminal offenses.
However, the broad phrasing of "acts of violence" in Article 49 provides interpretive flexibility, enabling a wider range of actions to be categorized as attacks. Modern interpretations often prioritize the harmful outcome of a violent act when determining whether it constitutes an attack.
The article ultimately asserts that achieving the goals of IHL, particularly civilian protection, requires evaluating acts of violence based on their type, result, and the perpetrator's intent. Any act, whether involving kinetic or non-kinetic force, that aims to directly harm the adversary, even without resulting damage, should be classified as an attack. Moreover, the absence of hostile control over the opposing party’s persons or property remains a key criterion.
Finally, the article argues that "attack," as defined in Article 8(2)(e)(iv) of the ICC Statute, aligns with the general understanding set out in Article 49(1). While the Prosecutor in the Ntaganda case sought a more specific interpretation regarding the protection of cultural property and hospitals, the nature of the targeted property should not affect whether an act is deemed an attack, especially as other provisions in Article 8 criminalize actions such as property destruction and looting.

کلیدواژه‌ها English

Armed Conflicts
Article 49(1) of Additional Protocol I
Attack
Act of Violence
Control
Ntaganda Case
International Criminal Court

  1. الف. فارسی

    - کتاب

    - فلسفی، هدایت‌الله. حقوق بین‌الملل معاهدات. تهران: نشر نو با همکاری نشر آسیم، 1398.

     

    - مقاله

    1. برادران، نازنین و همایون حبیبی، «قابلیت اعمال قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه در جنگ‌های سایبری»، فصلنامة مطالعات حقوق عمومی 49، شمارة 1(1398).

    doi:10.22059/jplsq.2017.228162.1478

    1. زحمتکش، مجید و علیرضا آرش‌پور، «راهکارهای حمایتی حقوق بین‌الملل عرفی از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه»، مجلة مطالعات حقوقی 9، شمارة 1(1396).

    doi:10.22099/JLS.2017.4102

    1. سلیمی، صادق، «عوامل تشدید مجازات در آرای دیوان بین‌المللی کیفری»، آموزه‌های حقوق کیفری 16، شمارة 18 (1398).

    doi:10.30513/CLD.2020.617

    1. سیدزاده ثانی، سیدمهدی و زهرا فرهادی آلاشتی، «جبران خسارت تخریب میراث فرهنگی در دیوان کیفری بین‌المللی با نگاهی به پروندة المهدی»، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی 49، شمارة 1(1398).

    doi:10.22059/JQCLCS.2019.73351

    1. شریفی طرازکوهی، حسین و جعفر برمکی، «چالش‌های حقوقی قابلیت‌های فضای سایبری در پرتو ماده 96 پروتکل یکم الحاقی 1977»، مجلة حقوقی بین‌المللی 37، شمارة 62(1399).

    doi:10.22066/CILAMAG.2019.84640.1491

    1. شریفی طرازکوهی، حسین و محمدحسین صیادنژاد، «اعمال اصول بنیادین حقوق بشردوستانه بر تسلیحات کاملاً خودکار به‌عنوان ابزار نوین جنگی»، فصلنامة مطالعات حقوق عمومی 50، شمارة 2(1399).

    doi:10.22059/jplsq.2018.241907.1584

    1. شریفی طرازکوهی، حسین، سیدقاسم زمانی و مسلم یعقوبی، «اصول حقوق بشردوستانة بین‌المللی در مواجهه با تسلیحات نوین نظامی: چالش‌ها و راهکارها» ، مجلة پژوهش‌های حقوقی 22، شمارة 54(1402).

    doi:10.48300/JLR.2022.326618.1939

     

    1. صیرفی، ساسان و حسین صیادعبدی، «رویکرد فرجام‌گرایانه در تفاسیر عمومی کمیتة حقوق بشر»، فصلنامة مطالعات حقوق عمومی 53، شمارة 1 (1402).

    doi:10.22059/jplsq.2022.349228.3190

    1. غنی، کیوان و فضل‌اله فروغی، «کیفردهی مرتکبان جنایت علیه میراث فرهنگی در پرتو پروندة المهدی و رویة دیوان کیفری بین‌المللی»، آموزه‌های حقوق کیفری 19، شمارة 24 (1401).

    doi:10.30513/CLD.2023.4600.1742

    1. فروغی، فضل‌اله و کیوان غنی، «جنایات جنگی علیه میراث فرهنگی در مخاصمة مسلحانة سوریه»، مطالعات حقوق کیفری 2، شمارة 4 و 5 (1394).

    doi: JQCLCS-201510-1067 (R2)

    1. کیهانلو، فاطمه و وحید رضادوست، «حملات سایبر به مثابه توسل به زور در سیاق منشور سازمان ملل متحد»، فصلنامة تحقیقات حقوقی 18، شمارة 69 (1393).
    2. نوری، ولی‌اله؛ سیدقاسم زمانی و مسعود راعی، «ضرورت نظامی به‌عنوان یک استثنا در حقوق درگیری‌های مسلحانه»، فصلنامة مطالعات حقوق عمومی 49، شمارة 3 (1398).

    doi:10.22059/jplsq.2018.214896.1341

    1. وکیل، امیرساعد و افشین قشلاقی نیگجه، «حمایت از میراث فرهنگی جهانی در رویة دیوان بین‌المللی کیفری»، فصلنامة دیدگاه‌های حقوق قضایی 26، شمارة 94 (1400).

     

    ب. انگلیسی

    - Books

    1. Boothby, William. H. The Law of Targeting. Oxford: Oxford University Press, 2012.
    2. Bothe, Michael, Karl Josef Partsch, and Waldemar A. Solf, New Rules for Victims of Armed Conflicts: Commentary on the Two 1977 Protocols Additional to the Geneva Conventions of 1949, 2nd, Leiden and Boston: Brill Nijhoff, 2013.
    3. Casey-Maslen, Stuart, and Steven Haines. Hague Law Interpreted: The Conduct of Hostilities under the Law of Armed Conflict. Oxford: Hart Publishing, 2018.
    4. Dinstein, Yoram, and Ame Willy Dahl. Oslo Manual on Select Topics of the Law of Armed Conflict: Rules and Commentary. Cham: Springer Publications, 2020.
    5. Dinstein, Yoram. The Conduct of Hostilities under the Law of International Armed Conflict. 2nd, Cambridge: Cambridge University Press, 2010.
    6. Dinstein, Yoram. The International Law of Belligerent Occupation. 2nd, Cambridge: Cambridge University Press, 2019.

     

    1. Sassòli, Marco. International Humanitarian Law: Rules, Controversies and Solutions to Problems Arising in Warfare. Cheltenham: Edward Elgar Publishing,
    2. Schmitt, Michael N., ed. Tallinn Manual 2.0 on the International Law Applicable to Cyber Operations. Cambridge: Cambridge University Press, 2017.

     

    - Articles

    1. Akande, Dapo, and Emanuela Chiara Gillard, "Conflict-induced Food Insecurity and the War Crime of Starvation of Civilians as a Method of Warfare: The Underlying Rules of International Humanitarian Law." Journal of International Criminal Justice 17, no. 4 (2019).
    2. Dannenbaum, Tom. "Criminalizing Starvation in an Age of Mass Deprivation in War: Intent, Method, Form, and Consequence." Vanderbilt Journal of Transnational Law 55, no. 3 (2022).
    3. Droege, Cordula. "Get Off My Cloud: Cyber Warfare, International Humanitarian Law, and the Protection of Civilians." International Review of the Red Cross 94, no. 886 (2012).
    4. Hardyanthi, Try., "International Humanitarian Law Perspective on Un-Targeting Attack.", Varia Justicia 17, no. 2 (2021).
    5. Hayashi, Nobuo., "Requirements of Military Necessity in International Humanitarian Law and International Criminal Law.", Boston University International Law Journal 28, no. 1 (2010).
    6. Heyns, Christof, Stuart Casey-Maslen, and Thomas Probert. "The Definition of an 'Attack' under the Law of Armed Conflict." Lieber Institute, November 3, 2020. https://lieber.westpoint.edu/definition-attack-law-of-armed-conflict-protection/.
    7. Jackson, Dick. "Motive and Control in Defining Attacks." Lieber Institute, November 11, 2020. https://lieber.westpoint.edu/motive-control-attacks/.
    8. Jenks, Chris. "Motive Matters: The Meaning of Attack Under IHL & the Rome Statute." Opinio Juris, October 26, 2020. http://opiniojuris.org/ 2020/10/26/motive-matters-the-meaning-of-attack-under-ihl-the-rome-statute/.
    9. Kolb, Robert. "The Jurisprudence of the Yugoslav and Rwandan Criminal Tribunals on their Jurisdiction and on International Crimes (2004-2013)." British Yearbook of International Law 84, no. 1 (2014).
    10. Neuman, Noam. "Challenges in the Interpretation and Application of the Principle of Distinction during Ground Operations in Urban Areas." Vanderbilt Journal of Transnational Law 51, no. 3 (2018).
    11. Newton, Mike. “A Radical Reimagining of the Concept of Attack.” October 29, 2020, https://lieber.westpoint.edu/ radical-reimagining-attack-ntaganda/.

     

    1. Pomson, Ori. “Ntaganda Appeals chamber judgment divided on meanings of ‘attack’.” Lieber Institute, May 12, 2021. https://lieber.westpoint.edu/ ntaganda-appeals-chamber-judgment-dividedmeaning-attack.
    2. Schabas, William. "Al Mahdi Has Been Convicted of a Crime He Did Not Commit." Case Westerns Reserve Journal of International Law 49, no. 1 (2017).
    3. Schmitt, Michael N. "Wired Warfare: Computer Network Attack and Jus in Bello." International Review of the Red Cross 84, no. 846 (2002).
    4. Schmitt, Michael N., and Eric W. Widmar. "‘On Target’: Precision and Balance in the Contemporary Law of Targeting." Journal of National Security Law & Policy 7 (2014).
    5. Tchob, Denakpon L. R. "War Crimes and the Concept of 'Attack' Under the Rome Statute of ICC: Ntaganda Case." SSRN Journal online, 2021.
    6. Waschefort, Gus. "The Alchemy of the Right to Life during the Conduct of Hostilities: A Normative Approach to Operationalizing the ‘Supreme Right’." The European Journal of International Law 34, no. 3 (2023).
    7. Wilke, Christiane, and Helyeh Doutaghi. “Conceptualizing Civilians: Beyond ‘Innocence’.”, October 27, 2023, https://lieber.westpoint.edu/ conceptualizing-civilians-beyond-innocence/.

     

    - Documents

    1. Association for the Promotion of IHL (ALMA). "Situation in the Democratic Republic of the Congo in the Case of Prosecutor V. Bosco " Amicus Curiae Observations, ICC-01/04-02/06 A2, September 18, 2020.
    2. Corn, Geoffrey S., et al. "Situation in the Democratic Republic of the Congo in the Case of Prosecutor V. Bosco Ntaganda." Amicus Curiae Observations, Case No. ICC-01/04-02/06 A2, September 18, 2020.
    3. Public International Law & Policy Group. "Situation in the Democratic Republic of the Congo in the Case of Prosecutor V. Bosco Ntaganda." Amicus Curiae Observations, Case No. ICC-01/04-02/06 A2, September 18, 2020.
    4. Jachec-Neale, Agnieszka. Amicus Curiae Observations, ICC-01-04-2/06 A2, September 18, 2020.
    5. Diplomatic Conference on the Reaffirmation and Development of International Humanitarian Law Applicable in Armed Conflict. Official Records, Volume VI. Geneva, March 24, 1975.
    6. Protocol Additional to the Geneva Conventions of 12 August 1949, and relating to the Protection of Victims of International Armed Conflicts (Protocol I), 8 June 1977. Commentary of 1987.
    7. Convention (IV) respecting the Laws and Customs of War on Land and its annex: Regulations concerning the Laws and Customs of War on Land. 1907.

    - Cases

    1. Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, Advisory Opinion, I.C.J. Reports, 1996.
    2. Official Records of the Diplomatic Conference on Reaffirmation and Development of International Humanitarian Law, Volume XIV, 1978.
    3. The Prosecutor v Martinovic, ICTY, Case No. IT- 98-34-T, Trial Judgement, 23 March 2003.
    4. The Prosecutor v. Ahmad Al Faqi Al Mahdi, Trial Chamber VIII, ICC-01/12-01/15, 27 September 2016.
    5. The Prosecutor v. Aleksovski, ICTY, Case No. IT-95-14/1-A, Appeals Judgment, 24 March 2000.
    6. The Prosecutor v. Bosco Ntaganda, Case No. ICC-01/04-02/06, Decision on the Confirmation of Charges (Pre-Trial Chamber II), 9 June 2014.
    7. The Prosecutor v. Bosco Ntaganda, Trial Chamber VI, 8 July 2019, ICC-01/04-02/06.
    8. The Prosecutor v. Bosco Ntaganda, The Appeals Chamber, 7 October 2019, ICC-01/04-02/06.
    9. The Prosecutor v. Bosco Ntaganda, The Appeals Chamber, Order inviting expressions of interest as amici curiae in judicial proceedings (pursuant to rule 103 of the Rules of Procedure and Evidence), 24 July 2020, ICC 01/04-02/06 A2.
    10. The Prosecutor v. Germain Katanga and Mathieu Ngudjolo Chui, ICC-01/04-01/07, 30 September 2008.
    11. The Prosecutor v. Kunarac et al. ICTY, Trial Chamber, 2001.

  • تاریخ دریافت 11 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 31 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 16 مرداد 1403