[1]. به‌عنوان نمونه‌ای از این تبادل‌نظرها، ن.ک:

Martti Koskenniemi, “International Law in Europe: Between Tradition and Renewal”, European Journal of International Law, Vol. 16, No. 1, 2005, pp. 113-124; Pierre-Marie Dupuy, “Some Reflections on Contemporary International Law and the Appeal to Universal Values: A Response to Martti Koskenniemi”, European Journal of International Law, Vol. 16, No. 1, 2005, pp. 131-137.

برای دیدن نمونه‌ای از این «پاسخ به پاسخ»ها، ن.ک:

William E. Conklin, “The Peremptory Norms of the International Community: A Rejoinder to Alexander Orakhelashvili”, European Journal of International Law, Vol. 23, No. 3, pp. 869-872.

[1]. Francis A. Allen, “In Praise of Book Reviews”, Michigan Law Review, Vol. 79, No. 4, 1981, pp. 557-563.

[1]. این مفهوم که بررسی کتاب و کتاب‌گزاری نیز نامیده می‌شود، در زبان انگلیسی، book review و در زبان فرانسوی critique de livre نام دارد.

[1]. European Journal of International Law, “Reviewing Book Reviewing”, EJIL: The Podcast; Episode 9, EJIL:Talk!, 2 July 2021.

[1]. در چنین فضایی باید با ظرافت میان نقدکردن (به زبان انگلیسی: to critique / به فرانسوی: faire la critique) و انتقادکردن (به انگلیسی: to criticize / به فرانسوی: critiquer) قائل به تفکیک شد.

[1]. Freya Baetens & Vid Prislan, “The Dissemination of International Scholarship: The Future of Books and Book Reviews”, Leiden Journal of International Law, Vol. 27, No. 3, 2014, p. 564.

[1]. Bryan A. Garner, The Redbook: A Manual on Legal Style, Fifth Edition, West Academic Publishing, 2023, pp. 649-65 (Section 33: “Book Reviews”)

[1]. برای مطالعة برخی نقد کتاب‌ها به قلم برجسته‌ترین حقوق‌دانان بین‌المللی، ن.ک:

• Bruno Simma, “Book Review: Cours général de droit international public: Georges Abi-Saab, Collected Courses of the Hague Academy of International Law, Vol. 207, 1987”, American Journal of International Law, Vol. 92, No. 3, 1998, pp. 577-579.
• Vaughan Lowe, “Reviewed Work: From Apology to Utopia: The Structure of International Legal Argument: By Martti Koskenniemi”, Journal of Law and Society, Vol. 17, No. 3, 1990, pp. 384-389.
• Michael Wood, “The Sources of International Law: Hugh Thirlway, Oxford University Press, 2014”, Cambridge Journal of International and Comparative Law, Vol. 4, No. 1, 2015, pp. 201-204.
• Hugh Thirlway, “The International Court of Justice: Robert Kolb, Hart Publishing, 2013”, British Yearbook of International Law, Vol. 84, No. 1, pp. 344-350.
• Fouad Zarbiev, “Interprétation et création du droit international. Esquisse d’une herméneutique juridique moderne pour le droit international public: Robert Kolb”, Bruylant, 2006, Leiden Journal of International Law, Vol. 22, No. 01, 2009, pp. 211-216.

[1]. در حالی ‌که نقد کتاب در مجلات فارسی حقوق بین‌الملل دارای بخشی ویژه و ثابت نیست، در بسیاری از مجلات معتبر بین‌المللی همواره وجود دارد و حتی در مواردی دارای بخش هیئت تحریریه و گردانندگان ویژة خود است، مانند بخش نقد کتاب مجلة اروپایی حقوق بین‌الملل (www.ejil.org/bookreviews). داشتن چنین بخش ثابتی در مجلات سبب می‌شود که اسلوب و خط‌مشی ثابتی در انتخاب آثار مورد نقد و نحوة نقد پیروی شود؛ امری که خود می‌تواند به اعتلای فرهنگ نقد کتاب در حقوق بین‌الملل در زبان فارسی منجر شود.

[1]. United States Diplomatic and Consular Staff in Tehran (United States of America v. Iran), Judgment, I.C.J. Reports 1980, p. 3.

[1]. Charles N. Brower, Judging Iran: A Memoir of The Hague, The White House, and Life on the Front Line of International Justice, Disruption Books, 2023.

[1]. عنوان کامل کتاب: «قضاوت دربارة ایران: شرح ‌حالی از لاهه، کاخ سفید و زیست در خط مقدم دادگستری بین‌المللی».

[1]. Certain Iranian Assets (Islamic Republic of Iran v. United States of America), Preliminary Objections, Judgment, I.C.J. Reports 2019, p. 7; Alleged Violations of the 1955 Treaty of Amity, Economic Relations, and Consular Rights (Islamic Republic of Iran v. United States of America), Preliminary Objections, Judgment, I.C.J. Reports 2021, p. 9.

[1]. Certain Iranian Assets (Islamic Republic of Iran v. United States of America), Preliminary Objections, Judgment, I.C.J. Reports 2019, pp. 44-45, para. 126.

[1]. Certain Iranian Assets (Islamic Republic of Iran v. United States of America), Preliminary Objections, Judgment, I.C.J. Reports 2019, Separate Opinion of Judge ad hoc Brower, pp. 65-79.

[1]. Alleged Violations of the 1955 Treaty of Amity, Economic Relations, and Consular Rights (Islamic Republic of Iran v. United States of America), Preliminary Objections, Judgment, I.C.J. Reports 2021, pp. 41-42, para. 114.

[1]. Alleged Violations of the 1955 Treaty of Amity, Economic Relations, and Consular Rights (Islamic Republic of Iran v. United States of America), Preliminary Objections, Judgment, I.C.J. Reports 2021, Separate, Partly Concurring, Partly Dissenting, Opinion of Judge ad hoc Brower, pp. 48-66.

[1]. Daniel Behn, Malcolm Langford, and Laura Létourneau-Tremblay, ‘Empirical Perspectives on Investment Arbitration: What Do We Know? Does It Matter?’, Journal of World Investment & Trade, vol 21, 2020, p. 243.

[1]. Anthea Roberts, Is International Law International?, Oxford University Press, 2017, p. xviii.

[1]. American Law Institute Restatement of the Foreign Relations Law of the United States

[1]. John Dugard, “The Choice before Us: International Law or a ‘Rules-Based International Order’?, Leiden Journal of International Law, Vol. 36 , No. 2 , 2023, pp. 223-232.

[1]. Damien Charlotin, ‘A Data Analysis of the Iran–US Claims Tribunal’s Jurisprudence—Lessons for International Dispute-Settlement Today’, Journal of International Dispute Settlement, vol 10, issue 3, 2019.

[1]. گرچه در دهه‌های اخیر، روندی در حال شکل‌گیری است که به موجب آن گفته می‌شود که «روند سرمایه» از سوی کشورهای درحال‌توسعه به سوی کشورهای توسعه‌یافته در حال حرکت است و در نتیجه، کشورهای توسعه‌یافته نیز در حال تبدیل‌شدن به هدف داوری‌های سرمایه‌گذاری بین‌المللی هستند. در این معنا گفته می‌شود که این روند باعث شده است که حقوق‌دانانِ برخاسته از این کشورها به دنبال اصلاح نظام داوری مذکور به نحوی باشند که نتیجه به نفع آن کشورها تمام شود. در هر حال، به نظر می‌رسد که بر فرض پذیرش این نظر نیز اصلاح نظام کنونی داوری سرمایه‌گذاری نیازمند اصلاحات اساسی است و به همین جهت، تلاشی جهان‌شمول برای این امر در حال انجام است.

[1]. برای یافتن دیدگاهی عام در خصوص چشم‌اندازهای جهان ‌سوم به حقوق بین‌الملل: نظریه‌های حقوق بین‌الملل، ترجمه: جمعی از پژوهشگران حقوق بین‌الملل، زیر نظر وحید رضادوست (تهران: نشر نو، 1403)، 245-302.