شورای امنیت و امکان نقش‌آفرینی در روند شکل‌گیری قواعد حقوق بین‌الملل عرفی

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه بوعلی سینا، همدان

چکیده

به‌مانند قطعنامه‌های مجمع عمومی سازمان ملل متحد و دیگر نهاد‌های بین‌المللی که می‌توانند مبیّن رویه دولت‌ها و اعتقاد حقوقی آنان در خصوص موضوعات مطروح باشند، اعمال شورای امنیت نیز می‌تواند به همین نحو نقش‌آفرین باشد؛ امری که به‌زعم برخی، ظاهراً در گزارش‌های گزارشگر ویژه کمیسیون حقوق بین‌الملل، پروفسور مایکل وود در رابطه با شکل‌گیری و شناسایی حقوق بین الملل عرفی، مغفول مانده است. باید توجه داشت در عرصه موضوع شکل‌گیری حقوق بین‌الملل عرفی، از دو جهت به عملکرد سازمان‌های بین‌المللی توجه می‌شود و از این حیث، تفاوتی میان ارگان‌های دولت‌محور سازمان وجود ندارد. از یک‌سو سازمان‌های بین‌المللی یکی از تابعان فعال حقوق بین‌الملل محسوب می‌شوند و اعمالشان در روند ساخت و پرداخت عرف ـ در کنار رویه دولت‌ها ـ مورد توجه قرار می‌گیرد و از سوی دیگر، برخورداری سازمان‌های بین‌المللی از شخصیت حقوقی جدا از اعضا، منافاتی با احراز رویه مستقل کشورهای عضو نخواهد داشت. بدین‌ ترتیب از نقطه‌نظر ملاحظه اخیر، قطعنامه‌های سازمان‌های بین‌المللی، ظرفیتی مناسب به‌منظور ارزیابی رویکرد دولت‌ها در موضوعات مورد بحث دارد و مبیّن و منعکس‌کننده اعتقاد حقوقی آن‌هاست. در این بین، اقدامات شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز به‌عنوان مهم‌ترین ارگان اجرایی دولت‌محور سازمان ملل متحد، بدون تردید، عمل سازمان محسوب می‌شود و می‌تواند در فرایند شکل‌گیری حقوق بین‌الملل عرفی نقش‌آفرینی کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Security Council and Playing a Role in the Process of the Formation of Customary International Law

نویسنده [English]

  • Shahram Zarneshan
چکیده [English]

Similar to the UN General Assembly and other international bodies that identify practice and opinio juris of States, acts of Security Council can also play a role. In the view of some writers, this matter prima facie has been oversighted in the first report of Special Rapporteur of International Law Commission, Professor Michael Wood on formation and evidence of Customary International Law. In the scope of the formation of customary international law, in general, international organizations’ acts should be observed in two respects which in this framework, there is no difference between State-oriented organs of the organization. On the one hand, international organizations are one of the active subjects of international law and their acts have contributed with States’ practice to the process of the formation of customary rule and on the other hand, in every organization, States act and practice independently. Therefore, in the viewpoint of the latter observation, international organizations’ resolutions are appropriate potentials for evolution of States’ approach toward matters involved reflecting opinio juris of States. In this context, the practice of the Security Council as the most important UN State-oriented organ, undoubtedly is considered as the act of the organization and may contribute to the process of formation of Customary International Law.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Customary International Law
  • Security Council
  • International Organization
  • UN General Assembly
  • Opinio juris

منابع:

الف) فارسی

ـ کتاب

  • زمانی، سید‌قاسم؛ حقوق سازمان‌های بین‌المللی؛ شخصیت، مسئولیت، مصونیت، شهر دانش، 1384.
  • فلسفی، هدایت‌الله؛ صلح جاویدان و حکومت قانون، دیالکتیک همانندی و تفاوت، فرهنگ نشرنو با همکاری نشر آسیم، 1390.

 

ـ مقاله

  • زرنشان، شهرام؛ «مفهوم و ماهیت عنصر روانی در فرایند شکل‌گیری قواعد حقوق بین‌الملل عرفی»،مجله پژوهش‌های حقوق تطبیقی دانشگاه تربیت مدرس، شماره 4، زمستان 1390.

 

ـ پایان­ نامه

  • زمانی، سید‌قاسم؛ عرف و معاهده در رویه دیوان بین‌المللی دادگستری، با تأکید بر قضیه نیکاراگوئه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل، دانشگاه شهید بهشتی، 1372.

 

ب) انگلیسی

- Books and Articles

  • Amerasinghe, C, F, Principles of the Institutional Law of International Organization, Cambridge University Press, 1996.
  • Akehurst, M, Custom as a Source of International Law, 47 British Yearbook of International Law, 1974-75.
  • Byers, Michael, “Custom, Power, and the Power of Rules Customary International Law from an Interdisciplinary Perspective”, 17 Michigan Journal of International Law, 1995.
  • Conference on Security and Co-operation in Europe, Helsinki Final Act, 1975.
  • Cheng, B, “UnitedNations Resolutions on Outer Space: ‘Instant’ International Customary Law”, 5 Indian Journal of International Law, 1965.
  • D'amato, A, A, The Concept of Custom in International Law, Cornell University Press, London 1971.
  • Dinstein Yoram, The Interaction between Customary International Law and Treaties, 322 Recueil des cours: Collected Courses of The Hague Academy of International Law, 2006.
  • Donaghue, S, Normative Habits, Genuine Beliefs and Law: Nicarague and Theory of Customary International Law, 16 Australian Yearbook of International Law, 1995.
  • Declaration on Principles of International Law Concerning Friendly Relations and Co-operation among States in Accordance with the Charter of the United Nations, General Assembly Resolution 2625(XXV), 1970.
  • Declaration on the Granting of Independence to Colonial Countries and Peoples, GA Resolution 1514(XV), 20 December 1960.
  • Digest of United States Practice in International Law, (S, J, Cummins and D, P, Stewart, eds), 2001.
  • Digest of United States Practice in International Law, (S, J, Cummins and D, P, Stewart, eds), 2002.
  • Lepard, Brian, D, Customary International Law, A New Theory with Practical Applications, Cambridge University Press, 2010.
  • Kristen Boon; Are Security Acts Relevant to the Formation of Customary International Law?, http://opiniojuris.org/2014/06/26.
  • Higgins, R, The Development of International Law through the Political Organs of United Nations, 1963, Chap.2 and Sloan, B, General Assembly Resolutions Revisited, 58 British Yearbook of International Law, 1987.
  • Mendelson, M, H, The Formation of Customary International Law, 272 Recueil des cours: Collected Courses of The Hague Academy of International Law, 1998.
  • Panel Discussion, The Legal Status of General Assembly Resolution, The American Society of International Law, 1979.
  • Kiss, A, The Environment and Natural Resources: Commentary and Conclusions, Oxford University Press, 2000.
  • Fitzmaurice, G, The General Principles of International Law Considered from the Standpoint of the Rule of Law, 92 Recueil des course, 1957.
  • Sinclair, I, M, T, The Vienna Convention on the Law of Treaties, Manchester University Press, 1984.
  • Kammerhofer, Jorg, “Uncertainty in the Formal Source of International Law: Customary International Law and Some of Its Problems”, European Journal of International Law.
  • Gross, L, Essays on International Law and Organization, Two vols, Martinus Nijhoff, 1984.
  • Statement of Principles Applicable to the Formation of General Customary International Law, The International Law Association, Final Report of 69th Conference, London, 2000.
  • Virally, M, “The Sources of International Law”, In: Soreson, M,(ed), Manual of Public International Law, Martin Press, 1968.
  • Thirlway, H, The Law and Procedure of International Court of Justice, British Yearbook of International Law, 1990.
  • The American Law Institute: Restatement (Third) Foreign Relations Law of the United States, vol.I, 1987.
  • Wood, Michael, First Report on Formation and Evidence of Customary International Law, Special Rapporteur, International Law Commission, A/CN.4/663, 2013.
  • Vienna Convention on the Law of Treaties between States and International Organizations or between International Organizations, Official Records of the United Nations Conference on the Law of Treaties between States and International Organizations or between International Organizations, 1986.

 

- Cases and Materials

  • Asylum Case (Colombia / Peru), ICJ Reports, 1950.
  • Case Concerning Rights of United Nations National in Morocco, ICJ Reports, 1952.
  • Case ConcerningNorth Sea Continental Shelf, ICJ Reports, 1969.
  • Advisory Opinion of Reparation for Injuries Suffered in the Service of the United Nations, ICJ Reports 1949.
  • Advisory Opinion of Reservations to the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, ICJ Reports, 1951.
  • Advisory Opinion of Legal Consequences for States of the Continued Presence of South Africa in Namibia (South West Africa) Notwithstanding Security Council Resolution 276(1970), ICJ Reports, 1971.
  • Advisory Opinion of Western Sahara, ICJ Reports, 1975.
  • South West Africa Cases (Ethiopia v. South Africa) (Liberia v. South Africa),ICJ Reports, 1966.
  • Case Concerning Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua, ICJ Reports, 1986.
  • Case Concerning Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, ICJ Reports, 1996.
  • Jurisdictional Immunities of the State (Germany v. Italy: Greece Intervening), ICJ Reports 2012.