مجله حقوقی بین المللی

مجله حقوقی بین المللی

اعمال اصل بهره برداری منصفانه و متعارف در حوضه آبریز دجله و فرات

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار حقوق بین‌الملل، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
2 دانشیار حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشجوی دکتری در حقوق و سیاست آب، دانشگاه مورداخ، استرالیا
10.22066/cilamag.2025.2039402.2618
چکیده
حوضۀ دجله و فرات اهمیت منطقه‏ای و جهانی دارد و مسأله بهره‏برداری از این آبراهه فرامرزی جنبۀ سیاسی و امنیتی یافته است. اعمال اصل بهره‏برداری منصفانه و متعارف، به عنوان یکی از اصول مسلم عرفی و معاهداتی حقوق بین‏الملل و از تعهدات کشورهای کناره، در حوضه مذکور ضروری به نظر می رسد. این پژوهش درصدد است به روش توصیفی-تحلیلی، مفهوم اصل مذکوررا تبیین کند، منابع قراردادی و عرفی آن‌ را ذکر کند، عوامل مؤثر در اجرای این اصل را بشناسد و چگونگی سازگاری دو اصل بهره برداری منصفانه و متعارف و اصل عدم آسیب‏رسانی عمده را معلوم سازد، و سپس با تبیین وضعیت جغرافیایی و طبیعی و محیط‏زیستی حوضه دجله و فرات، به کیفیت اعمال اصل مذکور در این حوضه بپردازد. کاهش آورد آب به این حوضه به سبب پروژه‌های توسعه‌ای، از جمله ساخت سدهای متعدد، تبعات فاجعه‌باری ایجاد کرده و التزام دولت‏های کناره به رعایت بهره برداری منصفانه و متعارف سست شده است. بنابراین، همکاری تمام کشورهای حوضه برای تدوین برنامۀ جامع استفاده منصفانه و متعارف از دجله و فرات ضرورتی فوری و انکارناپذیر است تا حقوق و منافع همگان را حفظ کند و اکولوژی منطقه پایدار و بدون آسیب بماند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The application of the principle of Equitable and reasonable utilization in the Tigris and Euphrates River Basin

نویسندگان English

Azam Amini 1
Mohammad Abedi 2
Ehsan Daryadel 3
1 Associate Professor of International Law Faculty of Law and Political Science Ferdowsi University of Mashhad
2 Associate Professor of Private Law Faculty of Law and Political Sciences Ferdowsi University of Mashhad
3 PhD Candidate in Water Law and Policy, Murdoch University, Australia
چکیده English

The Tigris and Euphrates river basin, spanning Turkey, Syria, Iraq, and Iran, is crucial both regionally and globally. Its utilization has become a political and security challenge. The principle of equitable and reasonable utilization, a key tenet of international law, is essential for managing this basin. This research employs a descriptive-analytical approach to explain this principle, identify its conventional and customary sources, and assess the factors affecting its application. It examines the basin's geographical, natural, and environmental conditions to evaluate how the principle is applied. The construction of dams, excessive groundwater use, and extensive irrigation have led to reduced water inflow and severe impacts on agriculture, the environment, and local communities. These issues highlight a weakening commitment to equitable utilization. Urgent cooperation among riparian states is needed to develop a comprehensive plan that ensures fair water use and sustainable ecological preservation for the Tigris and Euphrates basin.

Keywords: International Law of Watercourses, Tigris and Euphrates River Basin, Transboundary Watercourses, Equitable and Reasonable Utilization.

کلیدواژه‌ها English

"
International Water Law"
International Law of Watercourses"
Tigris and Euphrates River Basin"
Transboundary Watercourses"
,"
Equitable and Reasonable Utilization"

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 17 آبان 1404

  • تاریخ دریافت 03 شهریور 1403
  • تاریخ بازنگری 23 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 08 اسفند 1403